Page 249 -

пружины. Сила упругости определяется по формуле: Дыбыс қаттылығы – дыбыс көзі тербелістерінің
F =-kx или F =k|x|. амплитудасымен анықталатын шама.
упр упр
Hooke's law is a law of physics that states that the Громкость звука — величина, определяемая ам-
The Earth's gravity pulls down on an object and this АЯ ВЕРСИЯ
force needed to extend or compress a spring by some плитудой колебаний источника звука.
distance x scales linearly with respect to that distance. The loudness depends on the amplitude of the
That is, where k is a constant factor characteristic of vibration. It will be louder when the amplitude is high.
the spring, its stiffness, and x is small compared to the
Дыбыс рефракциясы – біртекті емес ортада (ат-
total possible deformation of the spring.
мосфера қабаттары, мұхит суы) дыбыс сәулелері
Д бағытының өзгеруі. Дыбыс сәулелері дыбыс жыл-
Дене импульсі – дененің массасы мен жылдам- дамдығы аз болатын ортаға қарай қисаяды.
Все права принадлежат АОО "Назарбаев Интеллектуальные школы"
дығының көбейтіндісіне тең физикалық шама. Звуковая рефракция — изменение направления
Физическую величину, равную произведению мас- звуковых лучей в неоднородной среде (атмосфер-
сы тела на его скорость, называют импульсом тела. ные слои, воды океана). Звуковые лучи искривля-
Momentum is the product of the mass and velocity ются в среде, в которой скорость звука меньше.
of an object. It is a vector quantity, possessing a Sound waves travel outward in straight lines from their
magnitude and a direction in three-dimensional space. source until something interferes with their path. When
Денелер жүйенің импульсі – осы тұйық жүйедегі sound changes medium (enters a different material)
барлық денелер импульстерінің векторлық қосын- at an angle other that 90 degrees, it is bent from its
дысына тең. original direction. This change in angle of direction
is called refraction. Because of the angle, part of the
Импульс системы тел равен векторной сумме всех
wave enters the new medium first and changes speed.
импульсов тел этой замкнутой системы.
The difference in speeds causes the wave to bend.
The momentum of a system of particles is the vector
Е
sum of their momenta.
Еркін тербелістер – тепе-теңдік күйден шыға-
Дененің салмағы – денелердің аспаға немесе
рылғаннан кейін жүйенің тербелісі сыртқы
білдіреді).РОЕКТН
тірекке түсіретін серпімділік күші
күштердің әсерінсіз болатын тербеліс.
Вес тела – сила упругости, с которой тело действует
Под свободными колебаниями подразумеваются
на подвес или опору.
колебания, при которых колебания системы после
выведения из положения равновесия происходят
force is called weight. без действия внешних сил.
Деформация – сыртқы күштер әрекетінен дене Free oscillation is the oscillation of a body or system
пішінінің немесе көлемінің өзгеруі («deformatio» with its own natural frequency and under no external
латын сөзі, бұрмалау – деген мағынаны білдіреді). influence other than the impulse that initiated the
Деформация (англ. deformation – «искажение») – motion.
изменение формы или размеров тела под действи- Еркін түсу – тек қана ауырлық күшінің әсерінен
ем внешних сил. болатын қозғалыс.
Deformation In materials science, deformation refers Движение тел только лишь под действием силы
to any changes in the shape or size of an object due to тяжести называется свободным падением.
an applied force or a change in temperature.
Free fall is any motion of a body where gravity is the
П
Дифракция – толқындардың түзусызықты тара- only acceleration acting upon it.
лудан ауытқуы немесе бөгеттерді орағытып өтуі Еріксіз тербелістер – сыртқы периодты күштердің
(«difractus» – латын сөзі, «сынған» деген мағынаны әрекетінен болатын тербелістер.

Отклонение волн от прямолинейного распростра- Вынужденные колебания — колебания, происхо-
дящие под воздействием внешних периодических
нения или огибание волнами препятствий называ- сил.
ется дифракцией (лат. difractus — «разломанный»,
«переломанный»). Forced Oscillation. When a body oscillates by being
influenced by an external periodic force, it is called
Diffraction - the spreading of a wave as it goes past
forced oscillation.
an obstacle or through an aperture.
249