Page 41 - Естествознаниe

Модель жаса Ойлан

Қорықтың моделі қандай болуы мүмкін? Жануарлардың жо-
store nis edu kz
Өз ойыңдағы қорықтың моделін жаса. йылуына әкелетін басты
себеп не деп ойлайсың?

? Сен білесің бе?

Қызғылт қоқиқаз тек
Қорғалжын қорығының
Теңіз көлінде ғана ұя
салып, жұмыртқа баса-
ды. Жұмыртқаны жарып
Елімізде көптеген жануарлар тіршілік етеді. Олар- шыққанда аппақ бола-
дың кейбір түрлерінің саны жылдан-жылға артып тын қоқиқаздың түсі
келеді. Жануарлардың тіршілік ортасы неғұрлым біртіндеп қызғылт түске

қолайлы болса, олардың көбеюі соғұрлым қарқынды айналады. Оған қорек
жүреді. Дегенмен, кейбір жануарлардың саны кеміп, ететін ұсақ шаяндардың
жойылып кету шегінде тұрғаны белгілі. Оларға Каспий қабыршағының түсі се-
албырты, Балқаш алабұғасы, жетісулық бақатіс, барыс, беп болады.
Ғаламтордың көме-
сілеусін, сұр келес, қызғылт бірқазан, кіші аққу, сары гімен қызғылт қоқиқаз-
көкқұтан, дала бүркіті жатады. дардың елімізге қай
Жануарлардың жойылуы көп жағдайда адамның айда ұшып келетінін
іс-әрекетіне байланысты болады. Шөл және шөлейт анықта.

жерлерді игеру, жерді жырту, батпақты құрғату, өзен
арнасын бұру, орман ағаштарын кесу жануарлардың
тіршілік ортасының тарылуына алып келеді. Соның салда-
рынан олар басқа жерге қоныс аударуға мәжбүр болады.

Бұл олардың ұрпақ өсіріп, көбеюіне де кедергі жасайды.
Тірі ағзалардың жойылуына табиғи катаклизмдер
де себеп болады. Катаклизмге өрт, су тасқыны, сел, қар
көшкіні сияқты табиғи апаттар жатады. Табиғи апаттар

салдарынан тірі ағзалардың саны азайып, жойылу қаупі
төніп тұр. Егер де тірі ағзалар саны азайса, табиғаттағы
қоректік тізбектер де бұзылады. Кейбір ағзалар қорексіз
қалады. Осылайша бір ағзаның жойылуы басқа ағзаларды

жойылу шегіне жеткізуі мүмкін.

7-сабақ 41