Page 43 - Естествознаниe
P. 43
Жоба жаса
Жануарларды қорғау туралы өз жобаңды дайында.
store nis edu kz
Ойлан ? Сен білесің бе?
Жер бетіндегі тірі ағзалар жойылып кетсе, не болады? Бір кездері елімізде
құландар үйір-үйірімен
Сирек кездесетін және жойылу шегінде тұрған жа- жүретін. Бірақ адамдар
нуарлар еліміздің Қызыл кітабына тіркеліп, қорғау ға көп аулағаннан олар
алынғаны белгілі. Сонымен қатар азайып бара жатқан жойылып кетті. Құлан-
жануарлардың санын көбейту үшін табиғи ортасын дар Түркіменстаннан
сақтап, арнайы өсіреді. Осындай ерекше қорғауға қайта әкелініп, Арал
алынған аумақты қорық деп атайды. Елімізде 10 мем- теңізіндегі Барсакелмес
лекеттік қорық құрылған. Олар: Ақсу-Жабағылы, қорығында өсірілді. Ке-
йін олар «Алтынемел»
Алакөл, Алматы, Қаратау, Үстірт, Марқакөл, Науры- саябағына ауыстырылды.
зым, Қорғалжын, Батыс Алтай және Барсакелмес. Қо- Қазір елімізде 2000-ға
рықтың мақсаты – саны азайып, жойылу қаупі төніп жуық құлан бар.
тұрған жануарлар мен өсімдіктерді қорғау. Мысалы,
Қорғалжын қорығында әлемде сирек кездесетін қыз-
ғылт қоқиқаздар қорғауға алынса, Ақсу-Жабағылы
қорығында Грейг қызғалдағы өсіріледі. Қорықтар
мемлекеттің қарамағында және қорғауында болады.
Елімізде қорықтармен қоса ұлттық саябақтар
ашылған. Ұлттық саябақтарды құрудың мақсаты – та-
биғаты көркем аумақтарды сақтап қалу, ондағы жану-
арларды қорғау, санын арттыру. Олардың қорықтан
айырмашылығы – саяхатшылар мен тынығушылардың
тамашалауына рұқсат етіледі. Елімізде Бурабай, Баянауыл,
Іле Алатауы, Алтынемел сияқты ұлттық саябақтар бар.
8-сабақ 43

