Page 19 -

Физика
Салыстырмалы жылдамдық

Төмендегі суреттерде: а) әртүрлі бағытта; және ә) бір бағытта қозғалатын денелер үшін
салыстырмалы жылдамдықты қалай есептеу керектігі көрсетілген.

● Неліктен бетпе-бет соқтығысу соншалықты қауіпті болады? (Сондықтан да автокөлікте
жүргенде қауіпсіздік белдігі әрқашан тағулы тұруы керек!)
● Неліктен озып бара жатқан автокөлік баяу жүретін болып көрінеді?
textbooks nis edu kz

Салыстырмалы жылдамдықты қалай есептеу керек

а) v 1 v салыст. = v + v 2 v 2
1

ә)
v v = v – v v
1 салыст. 2 1 2

ЗЕРТТЕУ Глицеринмен немесе балмен толтырылған цилиндрлі түтік ішіндегі болат
шардың қозғалысын зертте. Сұйықтықтың ішінде төмен қарай құлайтын шардың
жылдамдығын есептеу әдістерін ұсын. Қандай физикалық шаманы тәуелсіз шама, ал
қайсысын - тәуелді шама деп алуға болатынын ойланып көр.

СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР

1. Гепард максимал жылдамдықпен 12 секунд 3. 200 адамды тасымалдайтын жолаушылар ұшағының
бойы ғана жүгіре алады. Осы уақыт ішінде жылдамдығы 750 км/сағ. Осы ұшаққа Жер бетін эк-
гепард қандай қашықтықты жүгіріп өтеді? Сен ватор бойымен айналып ұшып өту үшін қанша уақыт
қандай болжамдар келтіре аласың? Сенің қажет? Жауабыңды сағатпен және секундпен жаз.
тапқан нәтижелерің қаншалықты дұрыс бо- 4. Жүзуші суға қатысты 1,3 м/с жылдамдықпен жүзеді.
лады? Дәлелді жауап бер. Өзен ағысының жылдамдығы 1 м/с. Егер: а) жүзуші
2. Алматыда жыл сайын әртүрлі қашықтықтарға өзен ағысы бойымен; ә) өзен ағысына қарсы жүз-
жүгіруден «Бірінші болуға батылдық» мей- ген болса, оның жағада тұрған бақылаушыға қатысты
ірімділік сайысы өткізіледі. Бірінші жүгіруші жылдамдығын анықта.
3,4 м/с жылдамдықпен 15 мин бойы жүгірді, 5. Жылдамдық модулі және жылдамдықтың ұқсастығы
екіншісі 20 мин ішінде 3 км жүгіріп өтті, ал мен айырмашылығын 7-сынып оқушыларына түсіндіру
үшіншісі 8,24 км/сағ жылдамдықпен 3,02 км үшін веб-парақша дизайнын жаса.
жүгірді. Олардың жылдамдықтарын салыс-
тыр. Олардың қайсысы алыс қашықтыққа
жүгірді?

19