Page 88 -
P. 88

АИВ-ң лимфоциттерді    Иммунтапшылығы. АИВ және ЖИТС
          АИВ
                шабуылдауы
                                           Иммун жүйесінің қызметінің бұзылып, әрекеті баяулаған-
             Т- жасуша                 да иммун тапшылығы қалыптасады. Туа пайда болған им-
                                       мун тапшылығы гуморальдық және жасушалық иммунитет
                           АИВ         тетіктерінің бұзылуынан болады. Жүре пайда болған иммун
                                              200ЛЫҚ НҰСҚА
                           жасуша      тапшылығы Т-лимфоциттерді адамның иммун тапшылығы
                           ішінде
                                       вирусы (АИВ) шабуылдауынан қалыптасады.
                                           АИВ вирустары жыныстық қатынас кезінде, анасының сүті
                                       мен қанынан сәбиге, терідегі жарақаттар, наркотиктерді иньек-
                 АИВ қожайынның        циялау және қан құйғанда жұғады. Бірнеше ай бойы адам өзінің
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
                 жасушасында кө-
                 бейіп, оны бұзуы      инфекция жұқтырғанын білмеуі мүмкін.
                                           АИВ жұқтырғаннан бірнеше апта өткесін иммундық жүйе
           ▲  АИВ-ң
                                       вируспен күреседі. Бірінші иммундық жауап кезінде қандағы
             Т-лимфоциттерді           вирус саны уақытша азаяды. Бірақ иммундық жүйе вирусты
             инфекциялауы және
             зақымдауы                 толық жоймайды, ал вирус басқа лимфоциттерді зақымдауды
                                       жалғастырады. Вирус бірнеше жылдар бойы көбейіп, саны
                                       артады, ал қанда Т-жасушалардың саны азая береді және тұ-
           1-ТАЛҚЫЛАУ.  Аутоим-
           мундық  аурулар  қалай      маудың симптомдары байқалады.
           пайда  болады?  Аутоим-
                                             Т-лимфоциттер, қанның әр мл жасушалар саны  700      10�  Вирустың көшірмелері, қанның әр мл саны
           мундық аурулардың алдын            1200                                         Өлім   10�
           алуға  бола  ма,  әлде  тек        1100
           ауырғаннан  кейін  емдеу           1000                            Түрлі инфекциялық   10�
           жүргізіледі  ме?                   900                             аурулар
                                              800

                    ЖОБА
                                              600
                                              500
                                                                                                  10�
                                              400
                                              300
                                              100
                                               0                                                  10�
                                                                                                  10�
                                                    0  3  6  9  12  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10 11
                                                         Апта               Жыл
           ▲ Қолдың сау буыны          ▲ ЖИТС ауруының дамуы
                                           Адам түрлі инфекциялық аурулармен жиі ауырытын болады.
                                             Қандағы антидене мөлшері, ш.б.
                                       Осы кезден бастап АИВ ЖИТС-ті туындатады. ЖИТС-ң диагнозын
                                                              Антигенді
                                       қандағы Т-лимфоциттердің саны өте азайғанда анықтайды. Бұл
                                                              жұқтыру
                                                                      Екінші иммундық
                                                                      жауап
                                       уақытта адам бірнеше инфекциялық ауруларды жұқтыруы мүмкін.
                                                Вакцинациялау
                                           Вирусты иммун жүйесі неге анықтай алмайды? Вирус жиі
                                                    Алғашқы
                                       мутацияланады, сондықтан лимфоциттер антиген түзіп үл-
                                                    иммундық жауап
                                       гермейді. Вирус жасуша мембранасынан түзілген қабықпен
                                       қапталады. Оны иммун жүйесі патоген ретінде қабылдамайды.
                                                                    35дамуы» диаграммасында Т-лимфоциттер
                                       1-ТАПСЫРМА. «ЖИТС ауруының        42  49  56
                                                       14
                                                            21
                                                   7
                                               0
                                                                28
           ▲ Ревматоидты артрит        саны мен қандағы вирустың көшірмелерінің саны арасындағы байланысты
                                                          Уақыт, күн
             кезіндегі қол буыны-      түсіндір.
             ның деформациялануы
           88                                    37 у                          х  х  х х х
                                                АИВ жұқтырған адамдар саны, млн  34  х  х  х  х
                                                 36
                                                 35
                                                 33
                                                 32
                                                 31
                                                 30
                                                 29
                                                 28
                                                  0
                                                      2001
                                                                      2008
                                                         2002
                                                           2003
                                                             2004
                                                    2000
                                                               2005
                                                                   2007
                                                                 2006
                                                                 Уақыт, жыл 2009  2010  2011  2012  2013  2014  2015  2016  2017  х
   83   84   85   86   87   88   89   90   91   92   93