Page 85 -
P. 85

5.8  Вакцинаның (екпе) түрлері.

                    Вакцинациялау



           Табиғи және жасанды иммунитет


            Белсенді      Табиғи иммунитет   Ағзада антиденелер түзіледі. Бұл –
            иммунитет     Патоген жеке адамға  бірінші иммундық жауап. Жады         Өмірге келген сәбидің
                          жұғып, ауырғаннан   жасушалары ондаған жылдарға           иммунитеті оны
            Ағзаның өзі   кейін қалыптасады.  сақталады және патоген қайтадан       барлық жұқпалы ауру
            антиденелер                      енсе тез, арада екінші иммундық        қоздырғыштарынан
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
            түзеді.                          реакция жүзеге асады.                  қорғай ала ма?
                          Жасанды            Вакцина алған адам ауырмайды. Бірақ
                          иммунитет          антиденелердің түзілгенін күтпей, НҰСҚА
                                             вакцина арқылы енген антигенге
                          Әлсіретілген       қарсы антиденелер түзіледі.
                          патоген (вакцина                                         ТІРЕК СӨЗДЕР:
                          арқылы) енгізіледі.
                                                                                   ■  вакцина
            Енжар         Табиғи иммунитет   Анасының денесінде түзілген
            имунитет                         антиденелер плацента, ана сүті        ■  вакцинациялау
                    ЖОБАЛЫҚ
                                             арқылы сәбидің денесіне өтеді.
            Ағза дайын    Жасанды            Ағзада ауруға қарсы имунитет          ■  табиғи иммунитет
            антиденелер   иммунитет          қалыптаспайды. Ауырған кезде          ■  жасанды иммунитет
            алады.
                                                                                   ■  белсенді (актив)
                                             басқа ағзада түзілген антиденелерді     және енжар (пассив)
                                             (емдік сарысу) енгізеді.
                                                                                     иммунитет
           Вакцина түрлері және вакциналау                                         ■  иммундық жауап
                                                                                     реакциясы
               Вакцина – ағзаны ауруға ұшыратпай, оның иммундық жүйе-
           сінің антиденелер түзуін қолдайтын зат. Бұл үдеріс вакциналау
           деп аталады. Жасанды белсенді иммунитет қалыптастыру үшін               ТА ЛҚЫЛАУ.  Барлық
           өлтірілген микроағзалар, әлсіретілген микроағзалардан жа-               жұқпалы  ауруларға адам-
           салған вакциналар қолданылады. Вакциналауды тері астына                 ның жасанды иммунитетін
           егу, ауыз және мұрынға бүрку арқылы жүргізеді.                          қалыптастыру мүмкін бе?

                   Вакцинаның түрлері                     Аурулар
            Өлтірілген вирус                  Тұмау
            Өлтірілген бактерия               Көкжөтел
            Әлсіретілген вирус                Шешек, паротит, қызылша,
                                              желікпе, полиомиелит
            Әлсіретілген бактерия             Туберкулез, тырысқақ (холера)
            Гендік инженерия әдісімен         Гепатит В, іш сүзегі
            алынған вакцина

               Сіреспе қоздырғышына түзілген антиденелердің мөлшері
           қан құрамында уақыт өте келе азаяды. Жарақат арқылы ағзаға
           сіреспе  бактериясы енгенде антидене мөлшері аз болған-
           дықтан, олар көбейіп улы заттар бөледі. Адам бұлшықеттері
           сіресіп, тыныс алуы қиындап, өліп кетуі мүмкін. Ауру адамға

                                                                                                         85
   80   81   82   83   84   85   86   87   88   89   90