Page 73 - Естествознаниe
P. 73

Неліктен әртүрлі?

             Негеш жауын-шашынның түзілу жолы бірдей болса, онда неге кейде қар, кейде
                  store nis edu kz
          жаңбыр түрінде жауады деп ойлады. Бұл сұраққа жауап беру үшін ол кластер жасады.
          Оны аяқтауға көмектес.


                                      Мұз қиыршықтары бірігіп, бұлт түзеді.


                    Атмосферада бу салқындап,                             Біртіндеп ауырлап, мұз
                  мұз қиыршықтарына айналады.                       түйіршіктері жерге қарай құлайды.



            Бу ... көтеріледі.
                                                          Егер жер                       Егер жер
                                                     бетінде ауа жылы           бетінде ауа салқын болса,
                        Жер бетіндегі                  болса, онда ... .                 онда ... .
                             су ... .


             Жауын-шашын бұлттан пайда болады. Бұлт жер                          Ойлан
          бетінен буланған су тамшыларының атмосфераның
          жоғарғы қабатында мұз қиыршығына айналып бірігуі-                       Шөлде жауын жауа ма?
          нен түзіледі. Бұлттан жер бетіне түсетін сұйық немесе               Есте сақта!

          қатты күйдегі ылғалды жауын-шашын деп атайды.
          Жауын-шашын жаңбыр, қар, бұршақ, шық, қырау,                            Бұлттан жер бетіне
          қылау түрінде болады. Шық пен қырау – ауадағы бу-                   түсетін сұйық немесе қат-

          дың жер бетіндегі түрлі денелерге жанасуынан пай-                   ты күйдегі ылғалды жа-
                                                                              уын-шашын деп атайды.
          да болатын ылғал. Оның қырау болып қатуы немесе
          шық тамшысына айналуы ауа температурасына байла-
          нысты. Тұман ауада жиналған будан пайда болады.
          Қылау – аязды түні ағаш бұтағына, электр сымына, тағы

          басқа заттарға тұрып қалатын, қарға ұқсас, өте ұсақ
          мұз қиыршығы. Ал бұршақ қар мен жаңбыр тәрізді
          өте биікте түзіледі. Бұршақ жылы күндері жаз кезінде

          жауады. Ол –  қатты, домалақ мұз түйіршігі. Ірі бұршақ
          шаруашылыққа зиян келтіреді.
            ?   Сен білесің бе?



               Жер бетіне түсетін жауын-шашын мөлшерін арнайы
            құралмен өлшейді.




                                                                                                10-сабақ      73
   68   69   70   71   72   73   74   75   76   77   78