Page 69 - Естествознаниe
P. 69

Құтқарушылар

             Фотосуреттерде ауаны таза сақтауға бағытталған шаралар бейнеленген. Ауаның
          ластануын азайту үшін тағы не істеуге болады? Өз іс-әрекетіңнің жоспарын құр.
                  store nis edu kz

                                                                               Зертте

                                                                                  Өз туған өлкеңде ауа
                                                                               қалай ластанады?


                                       1                                2
                                                                                 Ойлан

                                                                                  Өз бөлмеңнің не сы-
                                                                              ныбыңның ауасы неден
                                                                              ластануы мүмкін?



                                       3                                4     ?    Сен білесің бе?

             Ауаның ластануына, негізінен, адамның іс-әрекеті                     Қалада отырғызылған
          ерекше әсер етеді. Ірі қалаларда өнеркәсіп орын-                     ағаштар түтінді, шаң-то-
          дарынан шыққан түтін мен шаң-тозаңнан тұмша                          заңды, түрлі газды ұстап
          түзіледі. Ұшақтар мен зымырандар аспанға көтеріл-                    қалады. Сонымен қатар

          генде және қонған кезде зиянды зат көп бөлінеді.                     олар шуды бәсеңде-
          Қаладағы мыңдаған көлік шығаратын түтін мен газ,                     теді, желдің екпініне
          шаң-тозаң да ауаға тарайды. Тұрмыстық қалдықтар                      тосқауыл болады. Бірақ
          да шіріп, ауаға зиянды заттар бөледі.                                олардың өзі де зардап
                                                                               шегеді. Қалада өсетін
             Табиғи құбылыстар да ауаны ластайды. Мысалы, жа-                  ағаштың ормандағы
          нартаудың атқылауынан пайда болған күл мен шаң-то-                   ағашқа қарағанда тір-
          заң, найзағай мен аптап ыстықтан тұтанған өрттің                     шілігі қысқа болады.
          түтіні ауаға араласады.

             Ауаны ластанудан сақтау үшін өнеркәсіп орында-
          рын, жылыту жүйесін қаладан не ауылдан алысырақ
          салады. Олардан бөлінетін улы газ бен зиянды затты
          сүзетін тазартқыш орнатады. Сондай-ақ қазір электр-

          мен жүретін көлік жасау қолға алынып жатыр.
             Өсімдік жапырағы – шаң-тозаңды, түтін мен зиянды
          газды ұстап қалатын жақсы сүзгі. Сондықтан орман
          отырғызылады, елді мекендерде жылына екі рет –

          көктем мен күзде көгалдандыру жұмысы жүргізіледі.



                                                                                                 8-сабақ      69
   64   65   66   67   68   69   70   71   72   73   74