Page 63 - Естествознаниe
P. 63

Модель жаса
                Жердің өз орбитасы
                  store nis edu kz
            бойымен Күнді айнала
            қозғалуының моделін
            жаса.







          Сәулелер жолы

             Суретте Күн сәулелері Жер шарының қандай
          бөліктеріне түсіп тұр? Соған қарап, қай жерде жылдың

          қай мезгілі екенін анықтай аласың ба? Жыл мезгілдері мен
          Күн сәулесінің арасында қандай байланыс болуы мүмкін
          деп ойлайсың?



          Экваторда                                                           Жаңа жыл

             Экваторда жыл мезгілдері қалай ауысады? Ондағы                       Қай елдер жаңа жылды
          күн мен түннің ұзақтығы қандай болады? Өз ойыңды                    жазда қарсы алады?
          түсіндіріп көр.



             Жер бетінің температурасы Күн сәулесінің қалай
          әрі қаншалықты түсуіне байланысты. Қыс айларында
          Солтүстік жартышарға Күн сәулесі аз түседі де, күн

          қысқа, түн ұзағырақ болады. Ал солтүстік полюсте
          поляр түндері басталады. Жаз айларында Солтүстік
          жартышар тәуліктің көп бөлігінде Күнге бұрылады.
          Сондықтан түн қысқарып, күн ұзарады. Бұл кезде
          Солтүстік полюсте поляр күндері басталады.

             Жер осінен айналғанда Күнге әр бүйірімен қарай-                     Ойлан
          ды. Ол өз орбитасына сәл еңкіш орналасқандықтан,
          Күн сәулесі бір жартышарға тік, ал екінші жартышарға                    Егер Жер өз осінен

          көлбеу түседі. Тік түскен кезде Күн жерді қатты қыз-                айналмай, тек Күнді ғана
                                                                              айналып жүрсе, ғаламша-
          дырады, ал көлбеу түскенде қызуы аз болады.                         рымыздағы тіршілік қан-

                                                                              дай болар еді?




                                                                                                 7-сабақ      63
   58   59   60   61   62   63   64   65   66   67   68