Page 88 -

9.2. Қуат

Сен оныншы Қуат дегеніміз не?
қабатқа Алдыңғы тарауда егер дене күштің әсерінен орын ауыстырса, меха-
баспалдақпен никалық жұмыс атқарылатынын оқып білдік. Жұмыс пен қуат қалай
немесе жедел байланысады, қуат дегеніміз не екендігін анықтайық.
textbooks nis edu kz
сатымен Мысал келтірейік. Саяжайда хауыз орнату үшін ор қазу қажет.
көтерілесің. Не Бірінші жағдайда орды жұмысшы қазсын, екіншісінде экскаватор
себепті жедел қазсын. Экскаватордың бұл тапсырманы 20 минутта аяқтайтыны,
саты саған ал жұмысшының күні бойы қазатындығы түсінікті. Бірдей жұмысты

қарағанда қуатты әртүрлі денелер әртүрлі уақытта орындайтын болып шықты. Бұдан
болып шықты? жұмыстың атқарылу тездігі қуатпен сипатталаттындығы шығады.
Қуат Р әрпімен («power» деген ағылшын сөзінен шыққан, қуат деген
мағынаны білдіреді) белгіленеді.

ЕСТЕ САҚТА! Қуат атқарылған жұмыстың (W) осы жұмысты атқаруға
кеткен уақытқа (t) қатынасына тең, яғни келесі формуламен есепте-
леді:

атқарылған жұмыс немесе w
қуат = P =
жұмсалған уақыт t

Қуаттың өлшем бірлігі Ватт (Вт) деп аталады.
Дж
1 Вт=1 с
Техникада қуаттың келесі өлшем бірліктері де қолданылады:

1 кВт (киловатт) = 1000 Вт

1 МВт (мегаватт) = 1 000 000 Вт

ТАПСЫРМА Кран массасы 2 т жүкті 10 м биіктікке 40 с ішінде көте-
реді. Кранның қуатын есепте.

Берілгені ХБЖ Шешуі:
m= 2 т 2000 кг P= A/t
h= 10 м A=F∙S
t= 40 с F=m∙g
Р=? S=h
P=A/t=(m∙g∙h)/t
P=(2000 кг∙9,8 Н/кг∙10 м)/(40 с)
=4900 Вт
Жауабы: Р=4900 Вт=4,9 кВт

88