Page 99 -

Физика

пайдалы энергия
ПӘК = × 100%
жалпы энергия
Қуат энергия берілудің қарқынын сипаттайтын болғандықтан, ПӘК пайдалы қуатты
қорытқы қуаттың қатынасы арқылы есептеуге болады:

пайдалы энергия
ПӘК = × 100%
қорытқы энергия
textbooks nis edu kz
ТАПСЫРМА Шәйнек шамамен 120 000 Дж электр энергиясын 60 секунд ішінде
жылыту элементіне береді. 200 мл суды Цельсий бойынша 100 градусқа қыздыру
үшін суға 70000 Дж жылу энергиясын беру керек. Шәйнектің ПӘК қандай?

Берілгені ХБЖ Шешуі
Суға берілген пайдалы энергия
энергия = Дж (Джоуль) ПӘК = жалпы энергия × 100%

70000 Дж Дж (Джоуль)
60 секундтағы ПӘК = 70 000 Дж × 100% = 58.3% → 60%
жалпы энергия= 120 000 Дж
120 000 Дж
ПӘК=? Жауабы: ПӘК= 60%.

ТАПСЫРМА Қыздыру шамдары 120 Дж электр энергиясын тұтынады, оның 100 Дж
жылу энергиясын (жылуға) айналады, ал қалған 20 Дж энергия жарыққа айналады.
Электр үнемдегіш шамдарда 120 Дж энергияның 10 Дж жылуға және 110 Дж жа-
рыққа айналады. Белгілеулер енгізіп, масштабты қолданып Санкей диаграммасын
салыңдар, сонымен қатар әр шамның ПӘК-ін есептеңдер.

ТАПСЫРМА Келесі кестені талқылап талдау жасаңдар. Не себепті бұл механизмдердің
ПӘК әртүрлі? Бұл механизмдерде энергия қалай беріледі? Әртүрлі екі механизм
үшін Санкей диаграммасын салыңдар.

Құралдар ПӘК
кептіргіш 98%
электр қозғалтқышы 90%

дизелді қозғалтқыш 30–40%

зымыран қозғалтқышы 47%
бензинді қозғалтқыш 20–30%

локомотив 7%–9%
бу қозғалтқышы 1%

Әртүрлі механизмдердің ПӘК-і

99