Page 42 -
P. 42

Шешуі

              I тәсіл.
                                                                                         y
              Теңдіктің оң жағының бүтін бөлігі мен толымсыз бөліндісін              –1 0kz
                                                                                       5

       textbooks nis edu
              бөліп алып,  y    73 x   өрнегін түрлендіреміз.                          4
                                                                                       3
                               x   4                                                   2


              Аламыз:  y    73 x      3 x  125        5  .                             1
                                                3
                            x   4     x   4        x   4                        –3 –2     1 2  3 4 5 6 7 8 9 x
                                                     5                                –2
              Келесі салуларды орындап,   y     3        функциясының гра-            –3
                                                   x   4
                                                                                      –4
              фигін алуға болады:                                                     –5
                                                                                      –6
                      5
              а)  y     функциясының графигін салу;
                      x
                      5
              ә)  y     функциясының графигін абсцисса осі бойымен 4 бірлікке оңға қарай жылжыту арқылы
                      x
                    y     5   функциясының графигін салу;
                      x   4
              б)   y     5    функциясының графигін ординаталар осі бойымен үш бірлікке төменге
                      x   4
                                                   5
                   қарайжылжыту арқылы  y     3        функциясының графигін салу.
                                                  x   4
              II тәсіл.



              y    73 x      3 x  125        5    функциясы  графигінің  асимптоталары:  x  =  4  —  вертикаль
                                       3
                  x   4     x   4         x   4
              асимптота;  y = –3 — горизонталь асимптота. Асимптоталарды саламыз және функцияның гра-
              фигі осы асимптоталарға қатысты II және IV ширектерде орналасатынын ескереміз. Гипербо-
              ланың әрбір тармағының қосымша бірнеше нүктелерін салып, олар арқылы сызық жүргіземіз.
                                                                          5
              Асимптоталары  координаттық  осьтер  деп  есептеп,  y      функциясының  графигін  салуға
              болады.                                                     x





                                     5.114  Функцияның графигін сал және оның қасиеттерін көрсет:
                                            а)  y    7 x   4 ;    ә)  y    4 x  8 ;    б)  y     6 x  1  ;    в)  y    8 x   3  .
                                                                      x

                                                      x
                                                                                        x   2
                                                                     2
                                                                                       2
                                                                                                         4
                                                                                                          x   3
                                     5.115   Функция графигінің координаттары бүтін сандар болатын нүкте-
                                             лерін көрсет:
                                                        4                 4 x              7 x  8
                                             а)  y   5     ;       ә)  y      ;          б)  y    .
                                                       x   3             x   2              x   2
            42
   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47