Page 8 -

СЕН БҰЛ САБАҚТА: 1.1 География ғылымының
география ғылымының салалары
салаларға бөлінуін
графикалық түрде
көрсетіп түсіндіресің. География – көпсалалы ғылым, бұл бірінші кезекте геогра-
фия ғылымының зерттеу нысаны – географиялық қабықтың
құрамдас бөліктерінің күрделі болуымен түсіндіріледі. Геогра-
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
ТІРЕК СӨЗДЕР:
фиялық қабықты, соның ішінде литосфера, атмосфера, гид-
■ физикалық география
росфера және биосфера нысандарын зерттеумен физикалық
■ экономикалық география ғылым салалары айналысады, халық және оның
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
география
шаруашылығын әлеуметтік-экономикалық география салала-
■ салалар
ры зерттейді. Физикалық география – бұл өте ежелгі ғылым
■ зерттеу саласы
салаларының бірі. Ал экономикалық география дербес ғылым
■ сызба
саласы ретінде ХІХ ғасырда пайда болғанымен, ежелгі грек
ғалымдары Страбон мен Геродот өздері зерттеген аймақтар-
дың халқын, олардың саудасын және қандай шаруашылық
Осы күнгі география түрлерімен айналысатынын зерттеген. 1-суретте география
ғылымының салалары ғылымының дәстүрлі ғылым салалары мен зерттеу нысанда-
туралы не білесің? рының суреттері көрсетілген.

Географиялық ақпа-
рат тық жүйе (ГАЖ)
(geographically а ә б в
information systems) –
кеңістіктегі деректерді
және оған байланысты
ақпаратты жинақтау,
сақтау, талдау, құрастыру г ғ д е
және графикалық визуа-
лизациялау жүйесі.
Аумақтық жоспарлау
(territorial planning) –
мемлекеттік билік не- ж з и к
месе жергілікті өзін-өзі
басқару ұйымдарының
белгілі бір аумақтың
дамуына қолайлы әсері
бар нысандарды тиімді қ л м н
орналастыру бойынша
жасайтын іс-шаралары. ▲ 1-сурет. Географияның дәстүрлі салалары

1. Саяси география. 2. Биогеография. 3. Көлік географиясы. 4. Ауылшару-
СУРЕТПЕН ЖҰМЫС ашылық географиясы. 5. Рекреациялық география. 6. Климатология. 7. Ге-
1-суретте берілген ғылым оморфология. 8. Өнеркәсіп географиясы. 9. Қызмет көрсету географиясы.
салаларын зерттеу нысан- 10. Топырақ географиясы. 11. Гляциология. 12. Мұхиттар географиясы.
дарының суреттерімен 13. Гидрология. 14. Палеогеография. 15. Тұрғындар географиясы. 16. Табиғи
сәйкестендір. ресурстар географиясы.

8