Page 10 -

СЕН БҰЛ САБАҚТА: 1.2 География ғылымындағы
география ғылымы маңызды зерттеулер
салаларындағы
маңызды зерттеулерді
анықтауды үйренесің. География ғылымының даму тарихы б.з.д. ІІІ ғасырдан қазіргі
кезге дейін бірнеше даму кезеңдерін қамтиды: ежелгі кезең
ТІРЕК СӨЗДЕР: (б.з.д. ІІІ – б.з.V ғасыр аралығы); ортағасырлық кезең (V – ХV
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
ғасырлар аралығы); «Ұлы географиялық ашылулар заманы» (ХV
■ жаңа ашылулар
– ХVІІ ғасыр лар аралығы); жаңа кезең (ХVІІ – ХХ ғасырлар ара-
■ аудандастыру
лығы); қазіргі кезең (ХХ ғасырдан бастап – қазіргі кезге дейін).
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
■ натурфилософия
■ зерттеушілер Ғалымдар
мен Еңбектері Кезеңнің ерекшелігі
зерттеушілер
Қазіргі кезде Эратосфен «География» терминін б.з.д. ІІІ
география ғасырда ғылымға енгізді.
ғылымының алдында Аристотель Жердің шар тәріздес екені
қандай міндеттер туралы теориясын ұсынды; Ежелгі кезең
тұр? жылдың 365 күннен, тәуліктің географиясы
натурфилософиялық
24 сағаттан тұратынын есептеп
тұрғыда тек сипаттау
шығарды.
мәнісіне ие болды.
Ежелгі кезең тәріздес екендігін дәлелдеді. деректер ауыздан-
Платон
Теория жүзінде Жердің шар
Географиялық
Нат урфи ло со фи я Гиппарх Алғашқы картографиялық ауызға таралған
(natural philosophy) проекциялардың авторы. әңгіме, аңыздар,
– табиғат философи- Геродот Халықтардың тұрмысы мен шағын зерттеулер
ясы; ежелгі кезеңдегі салт-дәстүрлерін сипаттады. мен әскери жорық
табиғатты біртұтас қа- Страбон 17 томдық «География» кітабын нәтижелерінен
рап, үстіртін пайымдау жазды. белгілі болып
арқылы түсіндіретін ілім. отырды.
Птолемей Дүниежүзінің алғашқы
картасын жасады; «геоцентрлік
ПРАКТИКАЛЫҚ модельдің» авторы.
ТАПСЫРМА
Кестені басшылыққа ала Ибн- Үндістан мен Мысырға баратын Ғылымның діннің
отырып, АКТ-ны пайдала- Хордатбек жол көрсетілген картаның әсерінен дамымай,
нып, «Ұлы географиялық авторы. тұралап қалуы.
ашылулар заманы» мен Ибн-Сина Минералдардың жіктелуін Географиялық ойдың
«Жаңа кезең географиясы» жасап, алғаш рет даму орталығының
кезеңдерінің кестесін тол- «гелиоцентрлік модель» туралы Еуропадан Азияға
тыр. (Кестеде мына зерт- болжамдар айтты. көшуі. Араб, Қытай
теушілер мен ғалымдар- Ежелгі кезең Әл-Идриси Араб және Еуропа елдері ғалымдары мен
ды көрсет: Х. Колумб, туралы құнды деректер викингтердің
А. Веспуччи, Дж. Кабот, қалдырып, карталар жасады. зерттеулерінің
В. да Гама, Ф. Магеллан, басталуы.
А. Тасман, Дж. Кук, Марко Поло Шығыс Азия елдеріне саяхат Географиялық білім
Г. Меркатор, П. Семенов жасаушыларға арналған миссионерлік, діни
Тянь-Шаньский, А. Воей- кітаптар жазды. Қытайға саяхат жорықтар мен Крест
ков, Ш. Уәлиханов, Л. Берг, жасаған алғашқы еуропалық. жорықтарының
А. Гумбольдт). әсерінен дамыды.

10