Page 27 -
P. 27

1.9  Бейорганикалық қосылыстардың

                    кластары арасындағы

                    генетикалық байланыс




           1-ТАПСЫРМА. 1-сурет-        G                                            «Генетикалық
           ті зерделе. Суретте қандай                                               байланыс» деген
           заттар  санмен  көрсетілге-                                              түсініктің биология
           нін  ұсынып  көр.  Суретте                                               мен химияда қандай
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
           неше  химиялық  реакция                                                  ұқсастығы бар?
           көрсетілген? Әрбір реакция
           өнімдерін ата. Бірінші және                               ▲  1-суретҰСҚА
           екінші құтыда бейорганика-
                                       X
           лық қосылыстардың қандай                                                ТІРЕК СӨЗДЕР:
                      ЖОБАЛЫҚ Н
           класы түзіледі? Әр жағдайда-                Y       Z
           ғы химиялық реакция типін                                               ■  генетикалық байланыс
                                                              Q
           анықта. Химиялық реакция                                                ■  генетикалық қатар
           теңдеуін құрастыр.               1-құты                  2-құты

           2-ТАПСЫРМА. Калий карбонатын калийден және калий фосфатын фос-
           фордан алу әдісін ұсын. Әрбір әдіс 3 сатыда жүзеге асуы тиіс.             Генетикалық
              Химиялық реакция теңдеулерін құрастыр. Қорытындыны тұжырымда.          байланыс
                                                                                      (genetic link) – элемент-
           ПРАКТИКАЛЫҚ ЖҰМЫС. Қышқылдар, негіздер мен тұздардың генети-              тер мен бейорганикалық
           калық байланысы.                                                          қосылыстардың әртүрлі
              Элементтің тұз түзілуге апаратын қосылысқа ретті айналу сызбасын құрас-  кластары  арасындағы
           тыр. Магний сульфитін магний мен күкірттен алу үдерісін іс жүзінде жүзеге   байланыс. Бұл байланыс
           асыр. Химиялық реакция теңдеулерін жазып, бақылау кестесін құрастыр.      қосылыстың бір класы-
           Қорытындыны тұжырымда. Алынған тұзды бөліп алу әдісін сипатта. Қажетті    ның басқа класқа айналу
           барлық құрал-жабдық пен тұзды бөліп алудың физикалық әдістерін ата.       мүмкіндігіне негізделген.
              Құрал-жабдықтар: зат жағуға арналған 2 қасық, металл қасыққа ар-
           налған тесігі бар резеңке тығынды құты, 3 тамшуыр, сынауықтар.
              Реактивтер: магний ұнтағы, күкірт ұнтағы, оттек толы 2 құты, дистил-
           денген су, лакмус индикаторы.

           Қосылыс кластары арасындағы
           генетикалық байланыс



                    металл     Na                         C    бейметалл


                    металл     Na O                     CO     бейметалл
                    оксиді        2                        2     оксиді


                     негіз     NaOH                   H CO 3    қышқыл
                                                        2
                                          Na CO
                                             2  3
                                            ТҰЗ

                                                                                                         27
   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32