Page 24 -

1.8 Тұздардың химиялық

қасиеттері және қолданылуы

Неге қыздырған кезде 1-ТАПСЫРМА. Мыс сульфатынан темір (ІІ) сульфатын, мыс (ІІ) гидрок-
малахит қараяды, ал сидін, мыс (ІІ) фосфатын, барий сульфатын және күкірт диоксидін қалай
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
оған аммиактың сулы алуға болатынын ұсынып көр. Қосылысты немесе бір класс элементін бір
ерітіндісін қосқанда реттен артық пайдаланба. Тұздардың химиялық қосылыстары туралы қо-
көкшіл тартады? рытындыны тұжырымда.
ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС. Тұздардың химиялық қасиеттерін зерттеу.
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
i. Зертханалық құрал-жабдықтар мен химиялық реактивтердің ұсы-
ТІРЕК СӨЗДЕР:
нылған жиынын пайдаланып, тұздардың химиялық қасиеттерін зертте.
ii. Бақылау кестесін толтырып, химиялық реакция теңдеулерін құрастыр.
■ тұз
iii. Тұздардың қасиеттері туралы қорытындыны тұжырымда.
■ орынбасу, алмасу және Құрал-жабдықтар: сынауықтар жиыны бар тұрғы, тамшуырлар, жылуға
ыдырау реакциясы төзімді сынауық, жандырғы, тығыны бар газөткізгіш түтікше, сіріңке,
қысқыш, өлшеуіш қасық.
Реактивтер: темір (ІІІ) хлоридінің кристалл тұздары, натрий гидрокарбо-
наты, мыс (ІІ) хлориді, дистилденген су, литий гидроксидінің ерітіндісі, тұз
қышқылы, натрий фосфаты, әк суы, мырыш түйіршігі.

2-ТАПСЫРМА. Ұсынылған заттардың ішінен (күміс (І) нитраты, мырыш, қор-
ғасын, натрий сульфаты, фосфор қышқылы, калий гидроксиді) темір (II) хлори-
дімен әрекеттесетіндерін таңда. Реакция көзге көрінетін өзгерістермен жүруі
тиіс. Реакция белгілерін сипаттап, химиялық реакция теңдеулерін құрастыр.

Тұздардың химиялық қасиеттері
Орынбасу реакциясы
Едәуір белсенді металдармен:
CuCl + Fe → FeCl + Cu
2(сулы) (қ.) 2(сулы) (қ.)
Ыдырау реакциясы
Жоғары температурада:
2CuSO → 2CuO + 2SO + O
4(қ.) (қ.) 2(г) 2(г)
СaCO → CaO + CO
3(қ.) (қ.) 2(г)
(CuOH) CO → CuO + CO + H O
2 3(қ.) (қ.) 2(г) 2 (с.)
Алмасу реакциясы
Егер ерімейтін негіздер түзілетін болса, еритін негіздермен:
CuCl + 2LiOH → 2LiCl + Сu(OH)
2(сулы) (сулы) (сулы) 2(қ.)
(CuOH) CO +8NH OH →2[Cu(NH ) ](OH) +7H O +CO
2 3(қ.) 4 (сулы) 3 4 2(сулы) 2 (с.) 2(г)
Алмасу реакциясы
Егер реакция нәтижесінде газ не тұнба түзілетін болса, едәуір күшті қышқылдармен:
Na CO + 2HCl → 2NaCl + CO + H O
2 3(сулы) (сулы) (сулы) 2(г) 2 (с.)
AgNO + HCl → AgCl + HNO
3(сулы) (сулы) (қ.) 3(сулы)
Алмасу реакциясы
Егер реакция нәтижесінде ерімейтін тұз түзілетін болса, тұздармен алмасу реакциясына түседі:
Pb(NO ) + 2NaCl → PbCl + 2NaNO
3 2(сулы) (сулы) 2(қ.) 3(сулы)
BaCl + Na SO → BaSO + 2NaCl
2(сулы) 2 4(сулы) 4(қ.) (сулы)
24