Page 64 -

Мұхит суы қозғалысының адамдар

үшін маңызы

Бұл сабақта: Теңіз жағалауларында тәулік ішінде су деңгейі төмендеп және
textbooks nis edu kz
✔ мұхит суы көтеріліп тұрады. Теңіз деңгейі тәулік ішінде екі рет көтеріліп, екі
қозғалыстарының рет төмен түсіп отырады. Осындай тұрақты қайталанып тұратын
маңызын (қайту және құбылысты толысу және қайту деп атайды.
толысу құбылыстарын) Бұл құбылысты ағылшын ғалымы И. Ньютон анықтаған. Толысу
анықтайтын боласың. және қайту үдерісі қалай жүреді? Қандай күш әсер етуі мүмкін?
Мұхиттар мен теңіздердегі толқындар Күн мен Айдың тар-
тылыс күштерінің әсерінен болады. Қозғалыстағы судың потенци-
алдық және кинетикалық энергиясы толқын энергиясын тудырады.
Тарихта адамдар судың көтерілуі мен қайтуын әртүрлі мақсатта
қолданған. Қазіргі кезде ол электр энергиясын алу үшін қолданы-
лады. Толқынның көтерілу және қайту күштерінің артықшылықтары
мен кемшіліктері бар. Кейбір мамандардың айтуынша, толқынның
көтерілуі және қайтуы қоршаған ортаға зиянды.

A
Қайту

Ай
Толысу Толысу

Жер

Қайту

Ә Судың қайтуы кезінде, су артқа
Ағыстың толысуы Ағыстың қайтуы
шегініп, су астын жағада қалдыра-
Турбина
Теңіз ды. Көтерілген кезде, су көтеріліп,
және
генератор жағалауды басады.
Теңіз
Ең алғашқы толысу су электр
станциясы 1966 жылы Франци-
яда Ранс өзенінің Ағылшын
Б
каналына ағатын сағасында са-
лынған.
Оның ең жоғары ағу күші –
240 мегаватт (мВт). Ол баламалы
электр станциясына қарағанда
2,5 есе көп шығын құраған еді.
Бірақ бұл шығын көп жылдар
Ранс өзенінің сағасындағы электр станциясы бойы қалпына келтірілді.
64