Page 10 -

1.3. Векторлық және скалярлық

шамалар

Марат Астанадағы Векторлар және скалярлар
Есіл өзенінің оң Барлық физикалық шамалар векторлық шамалар және скалярлық
жағалауында шамалар болып бөлінеді. Бұл айырмашылық ғалымдарға физикалық
тұрады. Ол шамалардың қасиеттері мен сипаттамасын түсінуге көмектеседі.
textbooks nis edu kz
мектепке сол Дене қозғалыста болған кезде біз қозғалыс бағытын анықтай ала-
жағалауға барады. мыз. Мысалы, сен автобуспен Көкшетаудан Астанаға қарай келе
Мектепке жету жатырсың. Екі қаланың арақашықтығы 271 км тең. Егер физикалық
үшін 1 сағат шаманың сандық мәні және бағыты болса, онда ол векторлық шама

уақыт кететін, болып саналады. Егер физикалық шаманың тек сандық мәні болса,
ал жаңа көпір ол скалярлық шама болып саналады. Мысалы, сынып бөлмесінің
қабырғасындағы уақытты көрсететін сағат ілулі тұр. Уақыт — ска-
салғаннан лярлық шама.
кейін 20 минут
ЗЕРТТЕУ Бұл шамаларды қалай ажыратуға болады. Қандай шама
жұмсайтын болды. векторлық болады? Мысалы, сыныбыңда уақытты көрсететін сағат
Көпірдің құрылуы ілулі тұр. Уақыт — скалярлық шама ма? Қалай ойлайсың?
Мараттың жолға Скалярлық шамаларға амалдар қолдану
кететін уақытына

қалай әсер етті? Скалярлық шамалар үшін математикада үйренген барлық негізгі
алгебралық амалдарды қолдануға болады: қосу, азайту, көбейту
және бөлу. Скалярлық шамалар әрдайым бағыты жоқ шамалармен
ассоциацияланады. Бұл есептеулерді орындауда әжептәуір жеңілдік
береді.

Көкшетау

Астана

10