Page 51 -

6. Жер қойнауының минералды

байлығы

textbooks nis edu kz

Неліктен қола және темір
дәуірі кезінде жасалған металл Сендер:
бұйымдар сақталып қалған? • жер қыртысында көптеген пайдалы ХИМИЯ
Ал сол кездегі ағаштан жасалған химиялық қосылыстар бар екенін;
жәдігерлер сирек кездеседі? • құрамында металдар болатын пайдалы
химиялық қосылыстар кен деп
аталатынын;
Қазіргі кезде көптеген табиғи ресурстар әртүрлі • пайдалы қазбаларды алу үдерістері
құнды өнімдер жасау үшін қолданылады. Табиғи өнеркәсіптік үдерістерде жүзеге
ресурс көздеріне Жер жатады. Сондықтан табиғатты асырылатынын білесіңдер.
тиімді пайдалану маңызды болып табылады. Бұл тарауда:
• Қазақстанның минералды байлығы;
Археологиялық
деректер: Қазақстандағы • кеннен минералдарды алу;
• өнеркәсіптік үдерістер мен пайдалы
қазу жұмыстары кезінде қазбаларды алу үдерістері арасындағы
табылған металл байланыс;
бұйымдар
• табиғи ресурстарды алудың экология
мен қоршаған ортаға әсері туралы
Б.з.д. 4-3-мыңжылдық аралығында адамдар
қазіргі кезге дейін қолданылатын металдарды білетін боласыңдар.

балқытуды үйренді.
Көптеген металдар мен олардың құймалары өте Тілдік мақсаттар
берік болады. Археологтар кремнийден жасалған Сендер сыныптастарыңмен бірге әртүр-
қарулар, ежелгі кәріптас (янтарь), көмір, алмаз және лі идеяларды талқылап, ғылыми деңгейде
хрусталь сияқты бейметалл заттарды тапты. пікірталас өткізетін боласыңдар.
1889 жылы Парижде ұлы Эйфель мұнарасының
құрылысы аяқталды. Көп адам биіктігі 300 метрлік Тірек сөздер:
ғимаратты берік емес деп есептеді. Жоба авторы өз
туындысын ширек ғасыр тұрады деп дәлелдеді. Міне, табиғи ресурстар, минералдар, кен,
125 жылдан астам уақыт өтсе де, Эйфель мұнарасы металдар, металдар алу, қоршаған
Париждің көзтартарлық орны болып отыр. Эйфель ортаға әсер, экология,
мұнарасы көптеген туристтердің қызығушылығын өнеркәсіпте алу үдерісі
тудыруда.

Пәнаралық байланыс
География курсынан Жер қыртысында
көптеген химиялық қосылыстар мен тау жы-
ныстарының алуан түрлері бар екенін бі-
жанғыш қазбалар қорына бай ел екені белгілі.
лесіңдер. Қазақстан минералды ресурстар мен

Эйфель мұнарасы беріктігінің
сыры неде екенін білесіңдер ме?
Бұл тарауда осы және
басқа сұрақтарға жауап
табатын боласыңдар.

51