Page 77 -
P. 77
9. Химиялық элементтердің
периодтық жүйесіне кіріспе
textbooks nis edu kz
Ғалымдар қоршаған
әлемді қалай жіктеді? Сендер:
• химиялық элементтер мен қосылыстар ХИМИЯ
арасындағы айырмашылықты;
Алхимиктер көп жылдар бойы «философиялық • көптеген элементтердің жеке атомдардан
тас» жасауға тырысты. Бірақ оны бәрібір ала алмады. түзілетінін және бұл атомдардың неден
Алайда олардың еңбектері босқа кетпеді. Олар тұратынын;
заттардың қалай өзгеретінін зерттеді, тіпті кейбір • элементтердің Д.И. Менделеев құрасты-
химиялық элементтерді ашты. Химия алхимиктер- рған периодтық кестеде орналасатынын
дің зерттеулері ретінде XVIII ғасырдың ортасына білесіңдер.
дейін дамыды. Заттар және олардың өзгеруі туралы Бұл тарауда:
жинақталған біліммен нағыз ғылымға айналды.
Алайда химик ғалымдар химиялық қосылыстардың • периодтық кестені жасау тарихын;
қасиеттерін болжап, түсіндіре алмады. • химиялық элементтердің топтар түзетінін;
• периодтық кестедегі орны бойынша эле-
менттердің (немесе олардың қосылыста-
рының) қасиеттерін болжауды;
• қазіргі кезде жаңа элементтердің ашылу
мүмкіндігін;
• сутектен жеңіл элементтің бар не жоқ
екенін білетін боласыңдар.
Тілдік мақсаттар
Периодтық кестедегі орны бойынша эле-
менттердің және олардың қосылыстарының
қасиеттерін болжауды үйренесіңдер.
Тірек сөздер:
Кітапхана жіктеуге мысал бола алады. Біз белгілі
бір сөредегі бөлімдер бойынша қажет тақырыптағы периодтық кесте, химиялық қасиеттер,
кітаптарды таба аламыз. топ, период, заңдылық, протондар
Ғаламда да ғалымдар анықтаған көптеген заң- саны, атомдық сан, атомдық масса,
дылықтар бар. Мұндай ғалымдардың бірі Дми- октава
трий Иванович Менделеев болды. Оның хими-
ялық элементтерді жіктеуі олардың қасиеттерінің
заңдылықтарын түсінуге және болжауға мүмкіндік
береді.
77
