Page 80 -

9.2. Периодтық кестенің құрылымы

textbooks nis edu kz
Қазіргі кезде Адамның белгілі бір көшеде тұратын үйі немесе пәтерінің
адамға периодтық нөмірі бар мекенжайы болады. Периодтық жүйе әрбір элементтің
кесте керек па? өз орны бар «үйі» сияқты. Химиялық элементтердің кестесінде пе-
риод деп аталатын көлденең қатар, тік бағандар – топтар болады.
Д.И. Менделеев барлық элементтерді атомдық нөмірлерінің
өсу ретімен орналастырды. Д.И. Менделеев атомдық массасына
сүйенгенімен элементтерді дұрыс орналастырды. Элемент сай
келмеген жағдайда, массаға қатысты проблема екенін болжады.

Периодтық кестенің құрылысы

Мысалы:
Азот элементінің кестедегі орны: ІІ период, 15-топ, атомдық нөмірі – 7.
Магний элементінің кестедегі орны: ІІІ период, 2-топ, атомдық нөмірі – 2.

Тапсырма
1. Мынадай элементтердің: сутек, алюминий, темірдің периодтық
кестедегі орнын табыңдар.
2. Периодтық кестенің қысқа және жартылай ұзын түрлерінен осы
элементтерді табыңдар. Қай кестеден элементті табу және оның
топтағы немесе периодтағы орнын сипаттау оңайырақ? Неліктен?

Химиялық элемент қасиеттері оның периодтық кестедегі орнымен
тығыз байланысты. 1–13-топтарда орналасқан элементтердің барлы-
ғы – металдар. 14–18-топтардың элементтері, негізінен, бейметалдар
болып табылады. Бейметалдар суретте көрсетілген. Кестеден метал-
дар мен бейметалдарды қалай анықтауға болады?

B C N O F

P
S
Si
Br
As Se Cl

Te I

80