Page 34 -

textbooks nis edu kz
5.13 Функциялардың графиктерін

түрлендіру

 y және y
f x
f ax , мұнда a ≠ 0 функциялары графиктерінің
арасында қандай байланыс бар екенін анықтайық.

x
5.90 а) Суреттерде көрсетілген y = x және y = 2 , y = x және
y = 05, x функциялары графиктерін салыстыр. Төмендегі кестені
толтыр. Қорытынды жаса.

y y
4 2 x 4 fx () = x
fx () = fx () = x x
,
3 3 fx () = 05
2 2
1 1

1 2 3 4 5 6 7 8 9 x 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 x

x
y = x y = 2 y = 05, x
у функциясының функциясының функциясының
графигі бойынша графигі бойынша графигі бойынша
х-тің мәндері х-тің мәндері х-тің мәндері
1
2
3

ә) Алынған тұжырымды y = x , y 2 және y 05, x функциялары
x
үшін жалпыла.

y f x
f ax (мұнда a > 0) функциясының графигін y функциясы графигінен келесі түр-
лендірулердің көмегімен алуға болады:
1
• 0 <<a 1 болса, y функциясының графигін ординаттар осінен есе озу;
f x
a
2
• a >1 болса, y функциясының графигін ординаттар осіне қарай а есе қысу.
f x
 Сен y =
қылы y ax функциясының графигінен әртүрлі түрлендірулер ар-
2
2
n
a xm және y
a x функциялар графиктерін қалай
алуға болатынын білесің. Осындай түрлендірулер арқылы y
f x
функциясының графигінен y f x n
f xm және y функциялары
графиктерін алуға болады. Сәйкес ережелерді тұжырымда.
34