Page 32 -
P. 32

textbooks nis edu kz
                                     5.12     Функциялардың графиктерін

                                                 түрлендіру


                                     5.85   Суреттегі графикке сәйкес келетін теңдеуді көрсет:
                   y
                                         а)  y      2  x      x     5 ;      в)  y     x      x     5 ;
                                                       1
                                                                                    1
                                                         2                          2
                                         ә)  y      2  x      3  8;       г)  y   2 x  12 x  18;
                                                    2
                                         б)  y   2 x  12 x  10 ;         ғ)  y      2  x      3  2  8 .

                                     5.86  1.  Суреттегі берілгендер бойынша A, B, C, D нүктелерінің коорди-
                                              наттарын анықта;
                 0  1         5 x
                                            2.   Келесі түрлендірулерді орындау нәтижесінде пайда болатын нүк-
                                               телердің координаттарын анықта:

                         y     C         а)  А нүктесін ордината осі бойымен 3 бірлікке төменге қарай жылжыту;

                                         ә)  В нүктесін абсцисса осі бойымен 4 бірлікке солға қарай жылжыту;
               A                         б)   С нүктесін ордината осі бойымен 2 бірлікке төменге қарай және
                        1                   абсцисса осі бойымен 1 бірлікке оңға қарай жылжыту;
                                         в)   D нүктесін ордината осі бойымен 5 бірлікке жоғарыға қарай және
                    –1 0
                                            абсцисса осі бойымен екі бірлікке оңға қарай жылжыту.
                   B           D
                                       Сен 7-сыныпта  y =      x  функциясының графигі  y =    ax  функциясы
                                                                                                   2
                                                                 2
                                                                                                               2
                                     графигінен  немен  ерекшелетінін  білдің.  Өткен  сабақтарда  y =       ax
                                     функциясы  графигінен  әртүрлі  түрлендірулер  арқылы  y                 2
                                                                                                      a xm    ,
                                            2
                                                       a xm       және  y
                                      y   a x   ,  y           2   n           a x    b xc a  ,    0  функциялары
                                               n
                                                                                  2
                                     графиктерінің  кескінін  алуды  үйрендің.  y        функциясы  графигі
                                                                                     f x
                                              f xa    ,  y        ,  y
                                     мен  y                 f x    a       f ax  және  y    a fx     функциялары
                                     графиктері арасында қандай байланыс бар екенін көрсетейік.
                                                  5.87   y    afx     мұнда  a > 0  түріндегі түрлендіруді  y =  x
                  x       0   1    4   9   16           функциясы мысалында қарастырайық.   y =      x ,  y = 2  x
                                                        құрастырып, графиктерін салайық.
                y =  x    0   1    2   3    4           және  y =  1   x   функциялары  мәндерінің  кестесін
                                                                   2
               y = 2  x   0   2    4   6    8


                                                         2 x   өрнектерінің мәндерін салыстыр. Кесте бойынша
               y =  1  x  0   1    1  1,5   2        а)   Кесте бойынша х-тің берілген мәндерінде  x  және
                   2          2                                                              1
                                                        х-тің берілген мәндерінде  x  және       x  өрнектерінің
                                                                                             2
                                                          мәндерін салыстыр. Қорытынды жаса.
            32
   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37