Page 115 -

Мысал: құрамында 20% қоспасы бар 325 г мырыш тұз қыш- СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
қылымен әрекеттескен кезде түзілетін тұз массасын есептеу.
Табиғатта абсолютті таза
заттар болмайды. Тазарт-
Берілгені: Шешуі: қан соң заттар құрамында-
m (Zn )= 325 г w (Zn) = 100% - 20% = 80% (0.8) ғы қоспа мөлшері бойын-
техн ша «техникалық», «таза»,
m (Zn)= 325 ∙ 0.8 = 260 г
ω (қоспа) = 20% (0.2) 4 моль x моль «анализ үшін таза» және
мында 30% қоспасы бар 500 кг қызыл теміртастан алуға болатын темірдің ҰСҚА
n (Zn) = 260г : 65 г/моль = 4 моль
«химиялық таза» болып бө-
m (ZnCl )= ?
лінеді. Тіпті тазартқан соң
2
да заттың тазалығы 100%-
Zn + 2HCl = ZnCl + H
2
2
дан аз, мысалы, германий
1 моль 1 моль
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
жартылай өткізгіштігінің
x = 4 моль
тазалығы – 99.9999999%.
m (ZnCl ) = n (ZnCl ) ∙ M (ZnCl )
2
2
2
M (ZnCl ) = 65 +71 = 136 г/моль
2
M (ZnCl ) = 4 моль ∙ 136 г/моль = 544 г
2
ЖОБАЛЫҚ Н
2
+ 3H = 2Fe + 3H O теңдеуі бойынша, құра-
3-ТАПСЫРМА. Fe O
(қ.)
2
2(г)
3(қ.)
массасын есепте. 2 Жауабы: m (ZnCl ) = 544 г (бу)
4-ТАПСЫРМА. Құрамында 4% қоспасы бар 200 г металл сынығына кү-
кірт қышқылының ерітіндісімен әсер етті. Түзілген темір (ІІ) сульфатының
массасын есепте.
СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
1. Табиғатта абсолютті таза заттар болуы мүмкін бе?
2. Таза зат дегеніміз не?
3. Құрамында 5% қоспасы бар 300 г кальций карбонатынан күйдірген
кезде түзілетін кальций оксидінің массасын есепте.
4. Құрамында 85% мырыш сульфиді бар 2 кг мырыш алдамшысын
жаққан кезде күкірт диоксидінің қандай көлемі (қ. ж.) бөлінеді?
5. Малахиттегі ((СuOH)2CO ) қоспаның массалық үлесі 10% құрайды.
3
300 г малахит ыдыраған кезде алынған мыс (ІІ) оксидінің массасын
есепте.
6*. 162.5 г техникалық мырышты тұз қышқылының ерітіндісімен өң-
деген кезде 50.4 л сутек (қ. ж.) бөлінді. Техникалық мырыш құра-
мындағы қоспаның пайыздық мөлшерін есепте.
7*. Массасы 520 кг табиғи әктасты күйдірген кезде 224 кг кальций ок-
сиді алынды. Әктас құрамындағы кальций карбонатының массалық
үлесін және бөлінген көміртек диоксидінің (қ. ж.) көлемін есепте.
8*. Темірдің массалық үлесі 95%, 500 кг құйма алу үшін қажет құра-
мында 78% темір оксиді бар (қалғаны – қоспа) қызыл теміртастың
массасын есепте.

115