Page 54 -

КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА Оң және теріс зарядталған иондардан иондық байланыстың

Периодтық жүйені пай- көмегімен түзілетін қосылысты иондық байланыс деп атайды.
даланып, ІІА – VІІА топ Иондық байланыс түзілгенде, иондар өзінің электростатикалық
элементтерінен түзілетін қасиетін сақтайды. Иондар өзіне қарама-қарсы таңбалы ион-
бірнеше (3-4) иондық қо- дардың максимал санымен қоршалады, нәтижесінде иондық
сылыстардың формулала- агрегаттар түзіледі. Мысалы, натрий хлориді кристалдарында
рын жаз.
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
әрбір оң зарядталған натрий ионы алты теріс зарядталған
• Түзілген байланыстың хлор ионымен қоршалады. Натрий ионы бір ғана хлор ионына
иондық байланыс еке-
нін дәлелде. тартылып қоймайды, алты хлор ионына біркелкі тартылады.
• Осы қосылыстардың Әрбір ионды ұстап тұратын электростатикалық күш өте үлкен
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
ішінде кез келген бір болады. Иондық қосылыстардың балқу температурасы жоғары,
қосылыстың түзілу ме- ұшқыштығы төмен, табиғатта кристалл күйінде кездеседі. Қатты
ханизмінің сызбасын заттардың балқу температурасы кристалдағы иондардың тар-
құрастыр.
• Иондық байланысты тылыс күшіне тәуелді. Иондық қосылыстардың құрамындағы
коваленттік байланыс- иондардың заряд саны үлкен, радиусы кішкентай болған сайын
пен салыстыр. балқу температурасы жоғары болады. Қатты күйінде иондық
• Иондық қосылыстар- қосылыстар электр тогын өткізбейді. Иондық қосылыстардың
дың физикалық қа- балқымалары немесе ерітінділері электр тогын өткізеді. Иондық
сиеттеріндегі ерекшелік
неде? қосылыстарды еріткіштерде еріткенде немесе балқытқанда
• Иондық қосылыстар иондарға ыдырайды.
қандай еріткіштерде 2 2 6 2 6 1
ери алады? Мысал ре- 5-ТАПСЫРМА. Электрондық конфигурациялары 1s 2s 2p 3s 3p 4s және
2
5
2
2
6
тінде бір иондық қо- 1s 2s 2p 3s 3p элементтерінен түзілген қосылыстың формуласы қандай?
сылысты алып, оның • Қосылыстың түзілу механизмінің сызбасын құрастыр.
химиялық қасиеттерін • Элементтердің электртерістілік мәндерінің айырмасы негізінде қан-
сипаттайтын реакция дай байланыс түзілетінін түсіндір.
теңдеулерін жаз. • Иондық байланыс қандай атомдар арасында түзіледі?
• Катион мен анион зарядтарын қалай анықтауға болады?
• Қосылыстың физикалық қасиеттері қандай болуы мүмкін?
• Қосылыстың алыну жолдарын және химиялық қасиеттерін сипат-
тайтын реакция теңдеулерін жаз.

СҰРАҚТАР МЕН ТАПСЫРМАЛАР
1. Берілген сызбаға сәй-
кес әрекеттесе алатын
элементтер жұбын
анықта.

2. Сызбада берілген белгісіз бөлшектерді анықтап, олардың элек-
трондық формулаларын құрастыр:

54