Page 55 -

СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
3. Химиялық қосылыстың түзілу сызбасы негізінде химиялық реакция
теңдеуін құрастыр. 1915 жылы неміс ғалымы
Коссель атомдар байланыс
түзген кезде өзінің сыртқы
электрондық қабатын аяқ-
тау үшін асыл газдардың
электрондық конфигура-
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
циясына ұмтылатындығы
туралы тұжырым жасады.
Америкалық ғалым Льюис
4. Кальций, хлор, калий, азот, алюминий, магний, бром элементтерінің
ішінен иондық байланыс түзетін жұптарды анықтап, қосылыстар- осы идеяны тәуелсіз тұжы-
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
дың формулаларын жаз. Екі химиялық қосылыстың түзілу меха- рымдады.
низмін көрсететін сызба құрастыр.
5. Берілген қосылыстарды атомдар арасындағы байланыс түріне қа-
рай иондық байланыс, коваленттік полюсті, коваленттік полюссіз
байланыс деп үш топқа біріктіріп жаз:
СCl , Na О, I , LiBr, F , CaCl , KI, Na S, Mg Р , SO , Cl , BaO, N , MgS.
4 2 2 2 2 2 3 2 2 2 2
6
2
2
10
2
6. Электрондық конфигурациялары 1s 2s 2p 3s 3p 3d 4s және
6
2
6
10
5
2
6
2
1s 2s 2p 3s 3p 3d 4p элементтерінен түзілген қосылыстың фор-
2
муласын және байланыс типін анықта. Осы қосылыстың алыну
жолдарын көрсететін химиялық реакция теңдеулерін жаз.
7*. 1. Белгісіз А, В элементтері периодтық жүйеде ІІА, VІА топтарда
орналасқан. Фотосинтез үдерісі кезінде бөлінетін газдың құрамында
А элементі бар. В элементтерінің қосылыстарын құрылыс материал-
дары өндірісінде қолданады. А және В элементтерінің әрекеттесуі
нәтижесінде түзілетін қосылыс сумен шабытты әрекеттеседі. Екі
элементтің қосылыстары да табиғатта кеңінен таралған.
• А, В әріптерімен қандай элементтер таңбаланған?
• Oсы элементтердің электрондық формулаларын құрастыр.
• А және В элементтерінің әрекеттесуі нәтижесінде түзілген қо-
сылыстың формуласы қандай?
• Бинарлы қосылыстың байланыс типін анықтап, түзілу механизм-
інің сызбасын құрастыр.
• Мәтінде сипатталған әрекеттесулердің реакция теңдеулерін
жаз.
2. Тұрмыста немесе өндірісте адам қолданатын иондық байла-
ныспен байланысқан бір зат туралы шағын жазба жұмысын (эссе,
новелла немесе өлең түрінде) орында. Тапсырманы орындау үшін
Интернет мүмкіндіктерін пайдалан.

55