Page 234 -

№7 зертханалық жұмыс. Көлбеу жазықтықтың пайдалы әсер
коэффициентін анықтау

Бұл жұмыста сен көлбеу жазықтық ПӘК-інің көлбеулік бұрышынан тәуелділігін зерделейсің.
Құрал-жабдықтар: Трибометр, ағаш білеуше, динамометр, өлшеуіш таспа немесе сызғыш, жүк-
тер жиынтығы.
Зертте
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
O
1) Жазықтықтың көлбеулік бұрышы α=15 болатындай құрастыр.
2) Динамометрді қолдана отырып, білеушенің салмағын (Р) анықта.
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
3) Білеушені тұрақты жылдамдықпен көлбеу жазықтықтың бойымен жоға-
ры қарай орын ауыстыру кезіндегі тарту күшін (Ғ) динамометр арқылы
анықта. Ғ тарту күшінің мәнін жазып ал.
4) Өлшеуіш таспа немесе сызғыш арқылы жүктің жүріп өткен жолын (s)
және көтерілген биіктігін (h) анықтап, өлшенген шамалардың мәндерін
жаз. Эксперименттік құрылғы
s= …....… см, h= …........ см.
5) Пайдалы және толық жұмысты анықтайтын формулаларды жаз.
A = ………..., A = ……….. .
п т
6) Пайдалы және толық жұмыстың мәндерін анықта.
A = ………..., A = ………...
п т
7) Көлбеу жазықтықтың ПӘК- ін анықтайтын формуланы жаз.

8) Көлбеу жазықтықтың ПӘК- ін есепте.
9) Көлбеу жазықтықтың көлбеулік бұрышын өзгертіп, 3-4 тәжірибелерді қайтала және сәйкесінше есеп-
теулерді жүргіз.

10) Алынған нәтижелерді кестеге жаз. Шамаларды ХБЖ-дегі өлшем бірліктерімен бірге жаз.
11) Өлшеу қателіктерін анықта.

12) Әр жағдай үшін көлбеу жазықтық ПӘК-ін абсолют қателігін ескеріп жаз:
13) Көлбеу жазықтықтың ПӘК-ін анықтау үшін жүргізген өлшеулеріңнің дұрыстығын дәлелдейтін бір
мысал келтір.

14) Осы зертханалық жұмыс барысында қиындық тудырған ең кемі бір жағдайды ата және дәл нәтижелер
алу неліктен қиын болғанын түсіндіретін дәлел келтір.
15) Зертханалық жұмыс барысында қиындық тудырған жағдайдан шығудың, зерттеуді жетілдірудің ең
кемі бір жолын ұсын.
16) ПӘК 100% -дан үлкен болуы мүмкін бе? Жауабыңды негізде.
17) Көлбеу жазықтықтың ПӘК-і көлбеулік бұрышына тәуелді ме? Оған қандай дәлелің бар? Көлбеу жа-
зықтық ПӘК-інің көлбеулік бұрышынан тәуелділігін зерделеу үшін көлбеулік бұрышын (15 ,30 , 45 )
O
O
O
үш рет өзгерту жеткілікті болды ма?
18) Көлбеулік бұрышын 3 реттен көбірек өзгертуге талпынып көрдің бе? Не байқадың?
19) Алынған нәтижелерді талдап, қорытынды жаз.

234
234