Page 107 -

діңі арасындағы ақпараттың өткізілуіне жауап- Үлкен ми
сыңарлары
ты ядролар орналасады. Таламус иіс сезуден Орталық
Мишық
басқа барлық сенсорлық ақпаратты өткізіп жүйке
Ми діңі жүйесі
қана қоймай талдау жасай алады. Мысалы,
көру арқылы қабылдау кезінде таламус қан- Жұлын
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
дай көру стимулдары маңызды, оларға
қаншалықты назар аудару қажет дегенді
шешеді. Таламус мишықты ми діңімен
байланыстырады. Гипоталамус негізі-
нен гомеостазды сақтауға бағытталған
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
реттеулерге жауапты. Ол эндокриндік
және вегетативті жүйке бөлімдерінің
қатысуымен гипофиз арқылы әсер
Шеткі жүйке
етеді. Әртүрлі эмоциялардың жү-
жүйесі
зеге асырылуы гипоталамустың
жұмысымен тікелей байла-
нысты. Ми діңі ортаңғы ми,
ми көпірі мен сопақша мидан
тұрады. Оның негізгі қызметі бас
пен мойын аумағындағы жүйкелердің жұ-
мысын басқару. Ортаңғы ми көру, есту және
сипап сезуді реттейді. Ми көпірі мишықпен
байланысады. Сопақша ми арқылы жұлын
мимен жалғасады. Ми көпірі мен сопақша ми ▲ Жүйке жүйесінің
жүрек-қантамырлары, тыныс алу жүйелерінің бөлімдері
жұмысын реттейді.

2-ТАПСЫРМА. Гипоталамус пен таламустың ара- СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
сындағы байланысты зерттеп олардың бірігіп жұмыс
Ми ағзаға түскен оттектің
істеуіне мысалдар келтір.Мысалы, ағзада су жетіспе-
20 пайызын пайдалана-
ген жағдайда осы екі құрылым қандай әрекеттерді жүзеге асырады?
тын ең күрделі мүше. Ер
адамдарда мидың орта-
Мишық мидан келген жауап қайтару туралы ақпаратты шеткі ша салмағы 1336 г, әйел
жүйкелерден жұлын арқылы келген сенсорлық әсермен сәй- адамдарда 1198 г.
кестігін салыстырады. Мишық мидан ми көпірі арқылы жұлынға
жіберілген ақпаратты алып, сопақша ми арқылы келген сигнал-
мен салыстырып, ортаңғы миға қозғалысты реттеу ге өзгерістер 2-ТАЛҚЫЛАУ. Боксер
енгізу туралы ақпарат жібереді. Мидан келген сигналдың көшір- жағынан күшті соққы
месі ми көпірі арқылы мишыққа өтіп отырады. Мысалы, жер алғанда оның басы ке-
неттен оқыс айналып
бедері тегіс емес болып немесе қатты жел соғып тұрса, мишық қозғалады. Бұл қозғалыс-
осы жағдайларға сай әрекет түріне көшу туралы шешімді миға тан боксер есінен танып
жібереді. Оның нәтижесінде дененің қозғалысы реттеледі. немесе есеңгіреп қалады.
Бұл жағдай нокаутқа әке-
3-ТАПСЫРМА. Адам ағзасында ми және жұлынның соққысы мен меха- леді. Оның себебі неде деп
никалық зақымдануынан қандай қорғаныс бар екенін сипатта.
ойлайсың?
107