Page 110 -

7.2 Вегетативті жүйке жүйесі

Адам ағзасында
асқорыту, терлеу, 1-ТАПСЫРМА. Сызбадағы ақпаратты пайдаланып шеткі және орталық
сілекейдің бөлінуі, жүйке жүйелерінің құрылысы мен атқаратын қызметтерін салыстыр.
1-ТАЛҚЫЛАУ. Шеткі жүй-БАЛЫҚ НҰСҚА
зәрдің шығарылуы, Орталық жүйке жүйесі
қарашықтың ұлғаюы, Ми және жұлын
қолдың жазылуы,
бүгілуі, кенет шыққан Сезімді қабылдау Шеткі жүйке жүйесі Жауап қайтару
дыбыстан шошынып Ми және жұлын жүйкелері немесе әрекет
жасау
секіру сияқты
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
әрекеттер үздіксіз
орындалады. Осы Сыртқы Сомалық Автономиялық
әрекеттердің қайсысы тітіркендіргіштерге жүйке жүйесі жүйке жүйесі
адамның еркінен жауапты рецепторлардан Ерікке сай Жүректің соғу
тыс орындалады деп сигнал қабылдау әрекеттерді жиілігі, тыныс алу
басқарады
жиілігі сияқты
ойлайсың?
адамның еркінен тыс
әрекеттерді реттейді
Тері, буын, бұлшықеттегі
рецепторлардан
ТІРЕК СӨЗДЕР: сигнал қабылдау Симпатикалық Парасимпатикалық
жүйке жүйесі жүйке жүйесі
■ вегетативті Ағзаны стрестік Ағзаны тыныштық
немесе қауіп көзінде басқарады
■ жүйке жүйесі Ішкі мүшелердегі жағдайына
рецепторлардан дайындайды
■ симпатикалық бөлім
сигнал қабылдау
■ парасимпатикалық
бөлім Жүрек бұлшық еті Қаңқа бұлшық
Біріңғай салалы еттері
■ ганглий
бұлшық ет
Бездер
Май ұлпасы

Адамның еркіне сай және еркінен тыс әрекеттер
ЖО
Адамның еркіне сай әрекеттер саналы түрде ми арқылы

сай алдын ала жоспарланған түрде жүзеге асырылады. Бұған
ке жүйесі мүшелермен қа- басқарылатын іс-әрекеттер. Ол адамның ақылы мен қалауына
көптеген нейрондар мен ми қатысатындықтан іс-әрекет баяу
лай байланысады? жүреді. Мысалы, адам еркінен тыс автоматты түрде жүзеге аса-
тын рефлекстер туа біткен болатын болса, жазу, билеу, көлік
жүргізу, жүру т.б. ерікке сай әрекеттерді үйренуге болады. Адам-
ның еркінен тыс әрекеттерге жүректің соғу, тыныс алу жиілігі,
біріңғай салалы бұлшық еттер мен бездердің жұмысы жатады.

Шеткі жүйке жүйесі
Шеткі жүйке жүйесі жүйкелерден құралады. Шеткі жүйке
жүйесіндегі аксондар шоғыры жүйке талшығы деп аталады.

110