Page 103 -

Буын түрі Ерекшелігі
Шарнирлі Тек бір кеңістікте ғана қозғалады. Бір сүйектің басы екінші цилиндр
буын пішінді сүйекті жартылай қоршап орналасу арқылы тұрақты
қозғалысты қамтамасыз етеді. Мысалы, шынтақ буыны.

ART_G9_LB_U6_L4_AW6 ART_G9_LB_U6_L4_AW7
Цилиндр Бір сүйек екінші сүйекті қоршай орналасып, оны айналып
ART_G9_LB_U6_L4_AW10ҚА
тәрізді буын қозғалады. Сүйектердің тек бір кеңістікте қозғалуына қолайлы.

Шарнирлі Бір сүйек екінші сүйекті қоршап, шеңбер түзіп орналасады да, ART_G9_LB_U6_L4_AW10
ART_G9_LB_U6_L4_AW7
ART_G9_LB_U6_L4_AW6
шығыр буын сүйек тек шеңбер ішінде айналып қозғалады. Мысалы, кәрі жілік ART_G9_LB_U6_L4_AW6 ART_G9_LB_U6_L4_AW7
ЖОБАЛЫҚ НҰС
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
пен шынтақ сүйегінің арасындағы буын. Шынтақ сүйегі қозғалмай
білік болады да, кәрі жілік сүйегі қозғалыс жасайды.
ART_G9_LB_U6_L4_AW6 ART_G9_LB_U6_L4_AW9 ART_G9_LB_U6_L4_AW7
Шартәрізді Бір сүйектің домалақ басы екінші сүйектің ойысына кіріп
буын орналасады. Бұндай буында сүйек бүгіліп, жазылып, айналып
ART_G9_LB_U6_L4_AW10
қозғала алады. Осындай буын иық, санда кездеседі.
ART_G9_LB_U6_L4_AW11
ART_G9_LB_U6_L4_AW6 ART_G9_LB_U6_L4_AW7
ART_G9_LB_U6_L4_AW9
Эллипс- Сүйек басының шартәрізді емес сопақша келген эллипс тәрізді ART_G9_LB_U6_L4_AW10
тәрізді буын болуы оның толық айналым жасауын болдырмайды. Сүйек екі
білікте айнала алатындықтан бүгу, жазу қозғалыстарына қолайлы.
ART_G9_LB_U6_L4_AW11
Мысалы, шынтақ буыны. ART_G9_LB_U6_L4_AW9
ART_G9_LB_U6_L4_AW10
ART_G9_LB_U6_L4_AW9
Ершіктәрізді Сүйектің айналуы шектеулі. Екі сүйектің де бастарында дөңес
буын және ойыс беттері болады. Бір сүйектің дөңес беті екінші сүйектің
ойыс бетіне сай келеді. Бұл сүйектер айналып, екі жаққа қисайып
қозғалады. Мысалы, басбармақ сүйектері. ART_G9_LB_U6_L4_AW11
ART_G9_LB_U6_L4_AW9
ART_G9_LB_U6_L4_AW11
Жазық буын Сүйектердің жанасу беті тегіс. Буындағы екі сүйек бір-бірінің
бетінде айналып, сырғанап қозғалады.
ART_G9_LB_U6_L4_AW11
ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР

1. Синовиалды буындардың қандай түрлері айналып қозғалуға бе-
йімделген?
2. Қандай синовиалды буындар тек бүгіліп жазылуға бейімделген? СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
3. Не себептен синовиалды буында сұйықтық болады? Адам ағзасындағы басқа-
4. Шартәрізді және эллипстәрізді буындардың ұқсастығы мен айыр- дай сүйектермен байла-
машылығы неде?
ныспай жеке тұратын сү-
йек біреу. Ол тіл астындағы
КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Суретте екі түрлі буын көрсетілген. Олардың қай- V-тәрізді сүйек болып та-
сысы қалыпты буын? Неліктен? былады.

1-ТАЛҚЫЛАУ. Синови-
Шеміршек Сүйек эрозиясы
алды буындардың әртүрлі
болып келуінің себебі неге
Ығысып кеткен синовиал- байланысты?
ды мембрана
2-ТАПСЫРМА. Буын-
Шеміршек Буын шеміршегінің азаюы дардың қозғалу аймақта-
рының әртүрлі болуының
Буын қуысының кемуі себебі неде деп ойлайсың?
103