Page 161 -

10.3 Адам өмірінің кезеңдері

Адам өмірін қандай ке-
зеңдерге бөлуге болады?
Адам өмірінің кезеңдері ТІРЕК СӨЗДЕР:
Адам өмірін бірнеше кезеңдерге бөліп қарастыруға бола-
ойнайды. Бұл кезең 3-5 жас аралығындағы мектепке дейінгі ҰСҚА
ды. Осы кезеңдердің әрқайсысында адамның дамуы ерекше.
Адамның психологиялық дамуы мен қоғамдағы өзін өзі ұстай
■ шақалақ
білуіне қарай кезеңдер анықталады. Шақалақ (нәресте) кез
■ мосқалдық
- баланың жаңадан дүниеге келген кезеңі. Емшектік кезеңде
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
балалардың көпшілігі ана сүтімен қоректенеді. Шамамен 6 ай-
■ кемелденген кезең
дан соң қосымша қорек түрлерін қабылдауға үйретуге болады.
Осы кезден басын тік ұстап, отыра алатын болады. Өздігінен
тамақтанып үйренеді. Алғашқы 1,5-2 жаста баланың естуі өте
жақсы болғанымен, көруі нашар болып келеді. Бұл жаста бала
ЖОБАЛЫҚ Н
сөйлеп, жүре бастайды және өте белсенді болып келеді.
Естияр балалық шақ немесе ерте балалық шақта көбірек

жасты қамтиды. Осы кезең баланың тілді меңгеру, қоршаған
ортаны танып білу және өзін-өзі алып жүруді үйренуге деген
ұмтылысымен ерекшеленеді.
1-ТАЛҚЫЛАУ. Адам өмірі
Естияр балалық шақ 6-11 жасты қамтиды. Бұл кезең баланың
кезеңдерінің біреуі басқа-
бастауыш сыныпта оқып, жаңа білім, дағдыларды игеруімен
ларына қарағанда маңыз-
байланысты. Өз қабілеттерін бағалап, құрдастарының алдында дырақ деген ой туралы өз
мүмкіндігін көрсетуге деген қызығушылық басым болады. Жаңа пікіріңді білдір.
дағдыларды игеруіне байланысты физикалық өсуі біршама
баяулайды. Энергияның басым бөлігі қозғалыс дағдыларына
жұмсалады. Достарымен, құрдастарымен қоғамдық қарым-қа-
тынас жасай білу дағдылары қалыптасады. 2-ТА ЛҚЫЛАУ. Бала
Мектеп жасындағы екінші балалық шақтағы ересек бала өмірінің бірінші кезеңінде,
мектеп тәртібіне сай іс-әрекеттерге талпынады, жаңа дағдылар яғни ержеткенге дейін, өз-
қалыптасады, жауапкершілікті, тәртіпті сезінеді, ойлау қабілеті гелерге тәуелділікті сезіне
дами бастайды. Баланың іс-әрекетінде сапалық өзгерістер тұра, тіршіліктің қыр-сы-
рына қаныға бастайды,
байқалады. Сондай-ақ техникалық және қоғамдық дағдыларды екінші кезеңінде, шама-
игереді. Бұл дағдыларын бала әртүрлі мәселелердің шешімін мен 20-30 жас аралығын-
табуда қолдануға ұмтылады. да өзін-өзі танып-білу
Жасөспірімдік шақта физикалық өзгерістер орын алып, мақсатындағы ізденіске
екінші реттік жыныстық жетілу жүреді. Адамның махаббат, түседі. Ал өмірдің үшінші
еркіндік, үрей (қорқыныш) сияқты абстрактілік түсініктерінің кезеңінде мына әлемдегі
өз орнын анықтауға тыры-
қалыптасуымен қоса когнитивтік ойлауы жетіледі. Бұл кезеңде сады, төртінші кезеңде өз
адамда жеңімпаздық сезімі басым болып келетіндіктен, жазым өмірінің мәнін, маңызын
болуы жиі кездеседі. Осы кезде адамның мінез-құлығының іздейді. Адам өмірінің ке-
негізі қалыптасатындықтан, қоршаған қоғамдағы достар мен лесі кезеңдерінде қандай
қарым-қатынас құратын ортаның дұрыс болуы аса маңызды құндылықтар маңызды бо-
болып табылады. лады деп ойлайсың?

161