Page 158 -

10.2 Ұрықтың дамуы

Жүктіліктің 9-ші
аптасынан бастап Эмбрионның дамуы
эмбрионды ұрық деп
атайды. Эмбрион Бластоцистаның гаструла, нейрула кезеңдері арқылы дамып,
1-ТАЛҚЫЛАУ. Эмбрион-БАЛЫҚ НҰСҚА
мен ұрықтың айыр- органогенездің нәтижесінде қалыптасқан эмбрионды ұрық
машылығы неде? деп атаймыз. Бұл кезде эмбрионда жүйке түтігі, жүрек сияқты
мүшелері дамиды. Бірақ эмбрион құйрығы бар итшабаққа
(головастик) ұқсас болып келеді.
ТІРЕК СӨЗДЕР: Бұл кездегі түтіктәрізді жүрек жиырылуға қабілетті. Жүрек
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
төртінші аптада бауырдың уақытша қызмет атқарып, эри-
■ эмбрион
троциттерді түзген кезінен бастап соға бастайды. Осы кезде
■ ұрық
қанайналым мүшелерінің дамуы басталады. Бесінші аптада
■ триместр көз ойықтары, бүйректер, аяқ қол мен тыныс алу жүйесінің
бастамасы қалыптасады. Алтыншы аптадан бастап ұрықтың
бақыланбайтын ретсіз қозғалуы басталады. Осы кезде асқо-
рыту жүйесі өте тез дамиды. Саусақтардың арасындағы жа-
сушалардың өздігінен бұзылуынан (апоптоз) арқасында жеке
саусақтар мен башпайлар қалыптасады. Эмбрион екі есеге
үлкейеді. Жетінші аптада танау тесіктері, құлақ, көру линзалары
жетіледі. Бұл кезде эмбрионның құйрығы сақталады. Сегізінші
аптада эмбрионның басы оның басқа денесінің мөлшеріндей
болып үлкейеді. Осы кезден бастап ми өзіне тән барлық қыз-
меттерді атқаруға қабілетті. Көздің қабағы дамиды, бірақ көз
әлі ашылмаған. Тыныс алу мүшелері қарқынды дамиды. Бірақ
бұл кезде эмбрионның жынысы анықталмайды. Эмбрионның
қаңқасындағы шеміршектер біртіндеп сүйекке айнала бастайды.
Эмбриондық дамудың 9 шы аптасында эмбрионның құйрығы
жойылады. Оның салмағы 8 сантиметрге жетеді. Осы кезде
эмбрион ұрыққа айналады. Ұрықтық дамудың әрбір үш айын
ЖО
триместр деп атайды.

10-16 апта
дық дамудың бастапқы 3 Ұрықтың дамуы
айы немесе 10-шы аптаға Ұрықтың терісі әлі мөлдір қалпында болады. Оның тырнақ
дейінгі дамуы ең маңызды
кезең болып табылады. сияқты ұсақ құрылымдары қалыптаса бастайды.
Осы уақытта анаға ауыр- Ұрық толығымен қалыптасып үлгереді. Ол тепкілеу, керілу,
мау, қажетсіз дәрі-дәрмек ықылықтау сияқты қимылдарды жасай алады. Көкеттің дамуы
ішпеу, темекі, алкоголь қарқынды жүреді.
қолданбау және тамақтану Қол саусақтары ашылып жұмыла алады. Оның башпайлары
тәртібін қатаң сақтану қа-
жет. Неліктен ұрықтық да- да жетіледі. Ұрық қолын сора бастайды. Ол сырттан түрткілеуді
мудың бастапқы 10 аптасы сезе алады. Оның салмағы 14 г болады.
маңызды болып саналады Саусақ ұштарында ізтаңбалар (отпечатки) пайда болады.
деп ойлайсың?

158