Page 156 -

2-ТАЛҚЫЛАУ. Копжасу- кейінгі пайда болған жасушалар қабаты. Мезодерма осы екі
шалы ағзалар мен адам ағ- қабаттың ортасына қарай ығысқан жасушалар тобы болып
засында денедегі кез кел- табылады.
ген жасушаларға бастама Гаструляциядан соң эктодермадан орталық жүйке жүйесінің
бере алатын жасушалар
болады. Оларды түбегейлі негізі қалыптаса бастайтын нейруляция үдерісі жүре бастайды.
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
жасушалар дейміз. Осын- Сыртқы қабаттағы жасушалар жүйке тақташасына айналады.
дай жасушаларды алдын Бұл кезең нейрула деп аталады. Ұрықтанғаннан кейінгі төртін-
ала жинап алып арнайы ші аптада жүйке тақташалары бүктеліп, жүйке түтігін құрайды.
орныда қатырып сақтай- Бұл түтікше мезодермадан дамыған хорданың үстіне қарай
ды. Оларды әртүрлі ауру- орналасады.
ларды емдеуде кеңінен
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
қолданады. Осындай кез 3-ТАПСЫРМА. Сызбаны пайдаланып, әр қабаттан түзілген мүшелерді
келген жасушаға айналуға анықта.
қабілетті жасушаларды
ұрықтанудан кейінгі 5 күн
ішінде жинап алу дұрыс па
әлде одан кейінгі уақытта
да алуға бола ма? қалай Пигмент Нейрон Тері Асқазан Ұйқы безі Өкпе
ойлайсың? жасушалары жасушалары жасушалары жасушалары
ЭКТОДЕРМА ЭНТОДЕРМА

3-ТАЛҚЫЛАУ. Гастру-
ляция мен органогенез Эктодерма
кезеңдерінде жүрілетін Мезодерма
процесстердің айыр- Энтодерма
машылықтары қандай?

4-ТАЛҚЫЛАУ. Органо-
генез кезеңінде қандай
мүшелер бірінші дами МЕЗОДЕРМА ЖЫНЫС ЖАСУШАЛАРЫ
бастайды?

Бұлшық ет жасушалары Эритроциттер Остеоциттер Ооцит Сперматозоид

Органогенез
Нейрула кезеңі аяқталғаннан соң органогенез немесе мү-
Органогенез ▲
шелердің қалыптасу кезеңі басталады. Бұл кезеңде жасуша-
лардың жіктелуі немесе дифференциясы орын алады. Яғни,
үш қабатты ұрық жапырақшаларының әр қайсысынан әртүрлі
жасушалар немесе ұлпалар дамиды. Ұрық жапырақшаларының
үш қабатында орналасқан жасушалар маманданып, нақты бір
қызметке сай өзгереді. Мысалы, ең соңында қалыптасқан ме-
зодерма қабатынан бұлшық ет, қан және сүйек жасушалары

156