Page 211 -

Құрлықтағы қоректік тізбектерде 4-5 трофикалық деңгейлер-
ден аспайды.

Қоректік торлар

Қоректік тізбек энергия- Үйеңкінің шіріген апырақтары
ның бір ағзадан екінші ағзаға
өтуін көрсетеді. Қоректік тіз-

бектің негізінен ұшына қа-
рай берілетін энергия азаяды.
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі

Сондықтан етқоректі жану-
арлардың өте көп өсімдікқо- Есекқұрт

ректілерді қорек ету қажет- ағашы (жасыл бағдарша) НҰСҚА

тігі туындайды. Экожүйедегі
өсімдікқоректілердің түрлері
өсімдіктердің бірнеше түр-

лерін қорек етеді. Бұл қаты- ▲ Қоректік тор құрылымы.
ЖОБАЛЫҚ
настардың барлығы қоректік Тышқан (қызыл Қараторғай
тор жүйесінде көрінеді. Қорек- бағдаршалар) және үйеңкі ▲ Детриттік қоректік
тік тор күрделі болған сайын үш қоректік тізбектердің тізбек
экожүйенің тұрақтылығы да трофикалық деңгейлері
артады. Мысалы, үкі қоянды, болып табылады. ЗЕРТТЕУ
егеуқұйрықты, тышқанды қо- Қоректік торлар құру
рек етеді. Қояндар саны азайса, үкі рационында егеуқұйрық пен 1. Орман экожүйесінде
тіршілік ететін түрлер
тышқандар басым болады. Экожүйедегі қоректік тізбектердің тізімі көрсетілген: түлкі,
өзара байланысуынан қоректік тор түзіледі. Қоректік торда бір кірпі, шұбалшаң, емен,
түр бірнеше қоректік тізбектің бөлігі болады. Қоректік тордан шөптесін өсімдік, қоян,
бір түрдің жойылып кетуі немесе жаңа түрдің енуі барлық саршұнақ, күзен, ұлу, үкі.
ағзаларға әсер етеді. 2. Әр түрдің нені қорек
ететінін анықта.
3. Түрлерді трофикалық
ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР деңгейлері бойынша
орналастыр.
4. Түрлер арасында мүм-
1. Қоректік тізбек пен қоректік тордың ерекшеліктерін ата.
2. Су және құрлық экожүйелеріне қоректік тізбектер құрастыр. Олар- кін болатын барлық қо-
дың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықта. ректік байланыстарды
3. Редуценттердің екі тобының экожүйедегі рөлін сипатта. анықта. Қанша проду-
центтер, консумент І,
ІІ, ІІІ және редуценттер
КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Агроценоздар – адам қолымен егілетін жасанды бар?
экожүйелер. Аквариум да – жасанды экожүйе. Аквариумның жасанды экожү- 5. Бірнеше қоректік тіз-
йесі ұзақ уақыт тіршілік ету үшін мүмкін болатын барлық қолайлы жағдай- бектің бөлігі бола ала-
ларды жаса. Алдымен әр ағзаның нені қорек ететінін анықта және қоректік тын түрлерді анықта.
тор құрастыр. Осы ақпарат бойынша қажетті балықтар, ұлу, балдыр түрлерін 6. Алынған деректер не-
анықтап, өз аквариумыңның экожүйесін жасап көр. гізінде орман экожүйе-
сінің тұрақтылығы тура-
лы қорытынды жаса.

211