Page 52 -
P. 52

3.3  Зәр шығару жүйесінің аурулары


            Зәр құрамындағы
            қандай өзгерістер          1-ТАПСЫРМА. Әртүрлі зәр үлгілерінің құрамын тексеріп көр. Зәрдің
            зәр шығару жүйесі          әртүрлі үлгілерін глюкоза мен нәруыздың болуына Бенедикт және Биурет
            мүшелерінің                реагенттерінің көмегімен тестіле. Зәр үлгілерінен  2 мл алып Бенедикт те-
                    ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
            қызметіндегі               стісін жаса. Зәрдің құрамында глюкозаның болуы қалыпты жағдай ма? Зәр
            ауытқулардың               үлгісінен 2 мл алып, Биурет тестісін жаса. Зәрде нәруыздың болуы қалыпты
            көрсеткіші бола алады      деуге бола ма? Неліктен?
            деп ойлайсың?
                                       Зәр талдауы
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
           ТІРЕК СӨЗДЕР:                   Зәр талдауы жасалған кезде зәрдің түсі, лайлылығы, рН,
                                       тығыздығы тексеріледі. Зәрдің түсі оның концентрациясы мен
           ■  бүйрек тасы
                                       қабылданған астың құрамына тәуелді. Мысалы, қызылша зәрге
           ■  цистит                   қызылдау, қояншөп (спаржа-қасқыржем) жасылдау түс береді.
           ■  пиелонефрит              Зәр концентрациясы жоғары болса, зәр қою қанық түсті болады.
                                       Зәр лай немесе құрамында эритроцит, лейкоциттер, нәруыз,
                                       глюкоза кездессе зәр шығару жүйесі жұмысының бұзылуының
           1-ТАЛҚЫЛАУ.  Неліктен       белгісі. Сау адамның зәрінің рН көрсеткіші 6-ға тең. Зәр, құра-
           суды жеткілікті мөлшерде    мындағы зәр қышқылының мөлшері артқаннан  қышқылданады.
           қабылдамау бүйректе тас-
           тың түзілуіне әкеледі?
                                       Бүйрек тасы

                                           Бүйрек тасы ауруы зәр құрамын-
                                       да зәр қышқылының көп болуымен
           2-ТАПСЫРМА. Зәр шыға-       анықталады. Тас түрлі жұқпалардан
           ру жүйесінің тағы қандай
           аурулары болатыны тура-     кейін, су жетіспеушіліктен және на-
           лы зерттеу жүргізіп, олар-  трийдің көп мөлшерінен, жануар
           дың себептері, белгілері,   нәруызының әсерінен зәр қышқыл-
           алдын алу жолдары мен       дығының және кальцийдің  артуынан
           салдарын сипатта.
                                       түзіледі. A, E және B6 дәрумендері,       ▲  Несепағар, қуық және
                                       магний, калий, жасұнықтың жетіспе-        бүйректе тастың жиналуы
                                       уі, рН дисбалансы, қозғалыстың аз-
                                       дығы да тастың түзілуіне әкеледі. Оның белгілеріне жүрек айну,
                                       құсу, белдің және зәр шығару кезіндегі қатты ауырсыну, құр-
                                       сақтың ісінуі,  қан араласқаннан зәрдің қоюланып, лайлануы
                                       жатады. Бүйрек тасы зәр шығару жолдарына тұрып қалса қатты
                                       ауыртады. Цитрус дақылдары қосылған су ішу бүйректе тастың
                                       түзілуін болдырмайды. Дұрыс тамақтану, жұқпалы ауруларды
                                       асқындырмау арқылы бұл аурудың алдын алуға болады.
           2-ТАЛҚЫЛАУ.  Кейбір         Зәр шығару мүшелерінің қабынуы
           адамда  тоңғаннан  кейін
           бүйрек ауруы қозып, ауру        Цистит – қуықтың қабынуы. Қуықтың ауырсынуы, жиі зәр
           белгілері байқалады. Оның   шығару, зәр шығарғаннан кейінгі ауырсыну байқалады. Зәрге
           себебін қалай түсіндіруге
           болады?                     қан араласқаннан лайланып, қоюланады. Бұл жағдайда зәр

           52
   47   48   49   50   51   52   53   54   55   56   57