Page 82 -
P. 82
5.7 Иммунитет. Гуморальдық және
жасушалық иммунитет
Гепатит вирусы
адамның бауыр
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
жасушаларын Иммундық жүйе мүшелері
зақымдайды. Дегенмен Жілік майы мен тимус – иммундық жүйенің орталық мү-
адам гепатитпен
бір рет ауырғаннан шелері. Оларда иммундық жүйе жасушалары – лимфоциттер
кейін екінші рет бұл түзіледі және қалыптасады. Иммундық жүйенің шеткі мүше-
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
аурумен ауырмауының лерін лимфа түйіндері, лимфа өзектері, көкбауыр мен бадамша
себебі неде? бездері түзеді.
Иммундық жүйе ағзаға енген
ТІРЕК СӨЗДЕР:
патогендерді қалай анықтайды?
■ жасушалық және
гуморальдық Патогендер ағзаға тері, жарақат және дененің шырышты
иммунитет қабаттары (көз, мұрын қуысы, жыныс мүшелері) арқылы енеді.
Оларға қарсы ағза иммундық жүйедегі лимфоциттердің қаты-
■ антиденелердің
арнайылығы суымен жауап қайтарады. Лимфоциттер ағзадағы барлық жасу-
шаларды сыртқы мембранасында арнайы рецептордың көме-
■ жады жасушалары
гімен «бөтен» және ағзаның «өзінің» жасушалары деп анықтай
■ плазмалық жасушалар
алады. Бактерияларды олардың жасуша мембранасындағы
■ супрессорлар
арнайы молекулалары – антигендері бойынша анықтайды.
Антиген – жануар ағзасында антидененің түзілуіне әсер ететін
молекула. Сүтқоректі жануарларда Т-лимфоциттер және В-лим-
фоциттер арқылы арнайы қорғаныш механизмдері іске
қосылады. Т-лимфоциттер нақты патогеннің жасушаларын
таниды, кейін белсенсіздендіреді. Т-лимфоциттің жасушасы
антигендерді, вирус зақымдаған ағзаның жасушаларын фа-
гоцитоз жолымен жояды. Бұл жасушалық иммундық жауап
немесе жасушалық иммунитет деп аталады. В-лимфоциттер
антиденелер мен жады жасушаларын түзеді. В-лимфоциттер
қанға бөлетін антиденелер антигендердің рецепторларына
бекініп, оларды бейтараптайды. Қоздырғыштың бір түріне
арнайы антидене түзіледі. Иммундық жауаптың бұл түрі гумо-
ральдық деп аталады. Иммундық жауап реакциялары ағзаның
▲ Патоген жасушасы
иммунитетін қалыптастырады.
1-ТАПСЫРМА. Ағзаға енген микроағазалар токсиндер бөледі, ал вирустар
1-ТАЛҚЫЛАУ. Медици- жасушалардың ішіне еніп кетеді. Әрбір патоген ағзаның жасуша мембра-
нада ауру адамға донор- насында нәруыздар мен күрделі көмірсулардан түзілген антигендердің өте
дың жілік майын, терісін көп түрлері болады. Ұсынылған патогеннің мембранасындағы антигендерге
трансплантациялау ота- сәйкес келетін антиденелердің түрлерін ұсын.
лары сәтті бола бермейді.
Осының себебі қандай?
82

