Page 78 -

маңызды. Қан тобын шатыстарып, басқа қан тобын құю қанның
1-ЗЕРТТЕУ
ұйып қалуына ұшыратады. Мысалы, екінші топтың қаны бар
Қан топтарын агглю-
тинация бойынша адамның эритроциті мембранасында А агглютиногені, ал қан
анықтау. плазмасында b антиденесі болады. Үшінші қан тобы бар адам-
«Қан топтары бойынша ның эритроциті мембранасында В антигені, қан плазмасында
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
агглютиногендер мен а антиденесі болады. Егер екінші қан тобы бар адамға үшінші
антиденелер» суретін- қан тобын құятын болса А агглютиногені мен а антиденесі
де көрсетілген үлгі бо-
йынша қан тобына сай бір-бірімен әрекеттеседі. Бұл А антигені бар эритроциттердің
келетін эритроциттер бір-біріне желімденіп, агглютинацияға ұшырауына алып ке-
мен антиденелер қима- леді. Агглютинация (латын тілінен «agglutinatio» - желімдену)
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
ларын әзірле. Оларды кезінде бірдей антигендер мен антиденелер арасында реакция
суретте көрсетілгендей жүреді. Қан плазмасындағы антиденелер эритроцит мембра-
етіп торкөздерде орна-
ластыр. насындағы антигендермен байланысады. Кейін реципиент
• Қан құю үдерісін үл- эритроциттерін бір-біріне желімдейді, Нәтижесінде реципиент
гіле. Ол үшін түрлі қан эритроциттері тұнып, қантамырларды бітейді.
топтарына үш түрлі ан-
тиденелердің (анти-А,
Донор қаны Реципиент қаны Агглютинация реакциясы
анти-В және анти-АВ)
Қан үлгісіндегі қан
қима қағаздарын «Ан-
түйіршіктелмеді
тиген-антидене реак-
цияларының нәтижесі»
суретіндегі үлгі бойын- Анти В Антиген мен анти-
ша араластыр. А антигені Агглютинация
антиденесі дене сай келмейді жүрмейді
•Осы әрекеттердің қай-
сысы агглютинацияға Қан үлгісіндегі қан
алып келетінін анықта. түйіршіктелді .
Гемолиз жүрді.
Алынған нәтижелерді
кестеге толтыр.
• Қосымша ақпарат көз- А антигені Анти А Антиген мен антидене Агглютинация
дерін пайдаланып аг- антиденесі бір-біріне сай келеді жүреді
глютинацияның себебін
түсіндір. ▲ Антиген-антидене реакциясы
Талқылау сұрақтары.
1. Қай қан тобын барлық Резус-конфликт қандай жағдайда байқалады
қан топтарына құюға
болатынын және қандай Бірдей қан топтары резус-фактор (Rh) нәруызы бойынша
қан тобына барлық қан ерекшеленеді. Эритроцит мембранасында D-антигені болса
тобын құюға болатынын
анықта. Алынған нәти- резус-фактор оң (Rh+), болмаған жағдайда теріс (Rh-) деп
желерді сызба түрінде саналады. Қан плазмасында резус антиденесі кездеседі. Жер
көрсет. бетіндегі адамдардың 85%-да резус оң, ал 15%-да теріс резус
2. Қандай қан тобы бар кездеседі. Егерде резусы теріс адамға резус бойынша оң қан
адамдар донор және тобы құйылса, ол адамның қанында резус антиденесі түзіле
реципиент болатынын
анықта және анықтама бастайды. Резус антиденелері эритроциттерді бір-біріне желім-
бер. деп, агглютинацияға ұшыратады. Бұл үдерісті резус-конфликт
деп атайды.

78