Page 97 -

Сүйекте остеобласт, остеокласт, остеоцит жасушалары Остеобласт
кездеседі. Остеобластар – сүйектің негізін, яғни матриксін
түзуші жасушалар. Себебі оларда сүйек матриксін құраушы
Сүйекті түзеді
нәруыз – коллаген түзіледі. Бұл матрикс остеоннан тұрады.
Остеобластар кальций мен фосфордың сүйекке жинақталуын остеобластарды түзеді
Остеоцит
кластар қышқыл фосфатаза ферментін бөлу арқылы сүйектегі ҰСҚА
қамтамасыз етеді. Бұл үдеріс матрикстің түзілуі кезінде сүйектің
минералдануына әкеледі. Адам ағзасындағы остеобластар мөл-

шері адамның жасы артқан сайын кеми түседі. Сондықтан қарт
адамдардың сүйектерінің минералдану жылдамдығы төмендеп,
Остеокласт
сүйек морт сынғыш болып өзгереді.
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
Остеобластардың кейбіреулері сүйектің астыңғы қабатта-
рына өтіп, сүйек жасушалары остеоциттерге айналады. Осте-
Сүйек
оциттердің басты қызметі сүйектегі оттек мөлшері мен мине-
ұлпасын бұзады
ралдардың деңгейін тұрақты сақтау.
ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР ЖОБАЛЫҚ Н
Остеокластар – сүйектегі ең ірі жасушалар.
түрлері
Олардың негізгі қызметі – ескірген сүйектерді бұзу. Остео-
ПРАКТИКАЛЫҚ ЖҰ-
кальцийді шығарады. Остеокластардың көмегімен сүйектен ▲ Сүйектегі жасуша
МЫС. Сүйектің қандай
қанға бөлінген минералдар ағзаның ішкі ортасындағы кальций микроқұрылымдары
концентрациясын реттеуге қатысады. болады? Сүйек ұлпасы
Остеоциттер – жетілген, бөлінуге қабілетсіз, сүйек ұлпасы- микропрепаратын ми-
кроскоппен қара. Ондағы
ның негізгі жасушалары. Сүйектің қалыпты құрылымын сақтауға
остеон, оның ортасында
жауапты. Олар сүйек матрикстегі тұздардың алмасуын реттейді. қарайып көрінетін Га-
верс каналын тап. Остеон
шеңберлерінде таралып
орналасқан сүйек жасу-
шалары остеоциттерді
анықта. Сүйектің микро-
скопиялық көрінісінің
сызба суреттерін салып,
құрылым бөліктерін жаз.
Өз суретіңді остеонның
дайын суретімен салыс-
тыр. Остеоциттердің жа-
сушалық құрылымдарын
ажыратуға тырыс.

▲ Сүйектің
микроскопиялық
құрылысы

1. Сүйектің жаңаруына қандай сүйек жасушалары қатысады?
2. Ескірген сүйектің бұзылуына қандай сүйек жасушалары қатысады?
3. Сүйектің құрылымдық бірлігі қалай аталады?
4. Сүйектегі екі ұлпа түрінің қандай айырмашылықтары болады?

97