Page 99 -
P. 99

ТАПСЫРМА. Сүйек құрамының асқорыту, қанайналым, зәр шығару және
           эндокриндік жүйелерімен байланысын сызба немесе кластер құру арқылы
           сипатта.

            ЗЕРТТЕУ
            Сүйектің қасиеттерін зертте.
                    ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
            І. Тұз қышқылына салынған сүйектің құрамында қандай заттар болмай-
            ды?                                                                    ▲  Қышқылға салынған
                                                                                     сүйек
            1. 6% тұз қышқылы ерітіндісінде 1-3 күнге қалдырылған  тауықтың жілік
            сүйегінің қасиетін зертте.
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
            2. Сүйекті майыстырып, байлап көр.
            3. Тұз қышқылы сүйектің құрамына қалай әсер етті?
            4. Сүйек не себептен майысқақ, иілгіш болып өзгерді?
            ІІ. Күйдірген кезде сүйек қандай заттарынан айырылады?
            1. Сүйекті майыстырып көр.                                             ҚАУІПСІЗДІК
            2. Сүйекті сындырып көр.
                                                                                   ЕРЕЖЕЛЕРІ
            3. Неліктен күйдірілген сүйек осындай қасиетке ие болды?
            Қорытынды:                                                             Зерттеуді бастамас бұрын
            Сүйектің құрамы оның қасиеттеріне қалай әсер етеді?                    қолғап  кию  қажет.  Тұз
                                                                                   қышқылын  бейтараптау
                                                                                   үшін сүйекті 1 стақанға 2
             ӨЗІҢДІ ТЕКСЕР
                                                                                   шай қасық ас содасы са-
                                                                                   лынған суға салып, жақ-
             1.  Тұз қышқылына салынып кальцийсіздендірілген сүйекке кальцийді     сылап шаю керек!
                 қосып, қалпына келтіру мүмкін бе?
             2.  Қандай жағдайда сүйек морт сынғыш болып өзгереді?
             3.  Сүйекті қыздырған кезде ондағы коллаген нәруызы неге жойылады?
                                                                                    ЕСІҢДЕ САҚТА!
                                                                                   Сүйектің құрамы:
           КҮРДЕЛІ ТАПСЫРМА. Сызбадағы ақпаратты пайдаланып, ағзадағы каль-
           ций алмасу үдерісін түсіндір.                                           •  сүйек матриксінің 35%-
                                                                                   ы  органикалық  заттар,
                                                                                   65%- ы минералды заттар;
                                  Қалқанша маңы бездері                            •  органикалық заттарға:
                                                                                   коллаген  және  басқа
                                                                                   нәруыздар жатады;
                                                                                   •  минералды  заттарға
                        Сүйек
                                                                                   кальций, фосфор, магний
                                                                                   жатады.
                                                      Аш ішек

                                                                                   2-ТАЛҚЫЛАУ.  Сүйек
                                                                                   сынған  кезде  қосымша
                                                                                   кальций қабылдау қажет
                                                                                   пе? Неліктен?
                                Бүйрек
                                                 D дәрумені
                                                                                    ▲    Сүйек
                                                                                     жасушаларының
                                                                                     түрлері
                     Тамыр
                                                                                                         99
   94   95   96   97   98   99   100   101   102   103   104