Page 98 -

6.3 Сүйектің құрамы

Адамның асық жілігі Сүйек органикалық және минералды заттардан тұрады.
тігінен 25 тонналық Органикалық бөлігі оссеин деп аталады. Оссеин сүйекке тығы-
салмақты көтеруге
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
қабілетті. Қалай здық пен иілгіштік қасиет береді.
ойлайсың, сүйек Минералды бөлікке кальций, фосфор және магний қосылыс-
құрамының қандай тары жатады. Кальций мен фосфор гидроксиапатит түрінде
ерекшелігі сүйекке кездеседі. Одан басқа калий мен натрий кездеседі. Сүйектің
осындай қасиет құрамындағы минералдар сүйекке бамбук сияқты қаттылық,
береді?
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
беріктік, мықтылық қасиеттерін береді. Ағзаға кальций жетіспе-
ген кезде сүйектегі кальцийді қан арқылы алады.
Сүйек құрамындағы коллаген талшықтары минералды зат-
тардың қатынасының өзгеруі сүйектің физикалық қасиеттерінің
өзгеруіне әкеледі. Минералды заттар азайса, сүйектің иілгіштік
қасиеті артады. Минералды заттардың мөлшері артып, органи-
калық заттардың мөлшері кемігенде сүйек морт сынғыш болып,
иілгіштік қасиетін жоғалтады. Сүйек құрамындағы кальций
мөлшерінің кемуі, сүйек жасушаларының қызметтерінің бұ-
ТІРЕК СӨЗДЕР:
зылуына байланысты сүйек тығыздығы жойылады. Бұл ауруды
■ оссеин остеопороз деп атайды. Сүйектің сынғыштығы артады. Мыса-

■ гидроксиапатит лы, түшкіргенде де сынып кетуі мүмкін. Сүйек матриксінде бос
қуыстар пайда болады. Остеопороздың себептері:
■ остеопороз
• күйзеліс пен үрей сезімдерінің басымдығы;
• дене жаттығуларының жетіспеушілігі;
1-ТАЛҚЫЛАУ. Сүйек • кофеинді көп мөлшерде пайдалану;
құрамында кальцийдің • дәрі-дәрмекті шамадан тыс қолдану;
жетіспеуіне байланыс-
ты туындайтын қандай • толыққанды тамақтанбау;
ауру түріне жоғарыдағы • ағзаның ішкі ортасының рН-ының артуынан сүйектегі
тәжірибе нәтижелері сай минералдардың шайылуы.
келеді?

СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?
Остеопорозға
Адам ағзасындағы каль- Қалыпты шалдыққан
цийдің мөлшері 1 кило- сүйек сүйек
грамға дейін жетеді. Тек
қаңқа мен тістің өзі 99%
кальцийден тұрады.

Қалыпты және
остеопорозға
шалдыққан сүйек ▲

98