Page 123 -
P. 123
Гүлді
капуста
� �.# /
капуста
Листовая
капуста
Брокколи
Кольраби
однолетняя капуста
1-тапсырма Біз білетін және пайдаланатын барлық өсімдіктер – өз Белокочанная Дикая қырыққабат Брюссельская
алдына «саяхатшылар». Мұны қалай түсіндіруге болады?
Зерттеу Гүлді
Күн сайын қолданылатын өсімдік өнімдерінің тізімін талда. қырыққабат
Олардың әрқайсысының мәдени өсімдіктердің қандай шығу орталығына t
textbooks nis edu kz
жататынын ата.
Оңтүстік-Батыс Азия орталығынан шыққан мәдени өсімдік өнімдерінен Аққауданды Брюссель
қырыққабат қырыққабаты
күндік ас мәзірін жаса.
Үй жануарларының шығу орталықтары Жабайы біржылдық
қырыққабат
ф
Жануарларды қолға үйрету және үйде өсіру әртүрлі Жапырақты Кольраби
қырыққабат
құрлықтарда болды. Үй жануарларының шығу ошақтары
олардың жабайы ата-тектері мекендеген таралу Брокколи
аймақтарымен және адамның ежелгі мәдениетінің
ошақтарымен байланысты. Жер шарының жаңа Қырыққабаттың мәдени ірікте-
мелері және олардың арғы тегі –
аудандарында үй жануарларының таралуына халықтардың
жабайы қырыққабат
шығыстан батысқа қоныс аударуы әсер етті. Адамдармен
бірге үй жануарлары да қоныс аударды. Олар жаңа
жағдайларға бейімделіп, жергілікті түрлермен шағылысып,
түрі өзгерді. Үй жануарларының шығу орталықтары
ежелгі өркениет аудандарымен сәйкес келеді. Осындай алты
орталықты бөледі.
Орталық атауы Қолға үйретілген жануарлар
Кытай-Малай Шошқа, тауық, үйрек, қаз, жібек көбелегі, бал арасы, ит
Үнді Енеке, тауыс, тауық, үнді мысығы, ит, бал арасы
Оңтүстік-Батыс Мүйізді ірі қара, жылқы, қой, ешкі, шошқа, бір өркешті түйе, кептер, бал арасы
Азиялық
Жерорта теңіздік Мүйізді ірі қара, жылқы, қой, ешкі, шошқа, үйрек, ніл қазы, қоян
Анд Таутайлақ, мускус үйрегі, теңіз шошқасы, күркетауық
Африка Түйеқұс, мысыр тауығы, мысық, ит, есек, шошқа
Өзіңді тексер
1. Н.И. Вавиловтың мәдени өсімдіктердің шығу орталықтары туралы ілімінің селекция үшін практикалық
маңызы қандай?
2. Н.И. Вавилов қандай үдерісті «эволюция – адамның ерік-жігері» деп атады? Өз жауабыңды дәлелде.
3. Жабайы жануарлар мен өсімдіктердің мәдени түрге айналу үдерісін ойлан және сипатта.
4. Мәдени өсімдіктер мен үй жануарлары жабайы арғы тегінен несімен ерекшеленеді?
Күрделілігі жоғары тапсырма 1. Жануарларды хронологиялық ретпен
орналастырып, оларды қолға үйрету үдерісін талда. 2. Әртүрлі дереккөз-
Солтүстік бұғысы
дердегі ақпаратты пайдаланып, жылқыны қолға үйрету үдерісін сипатта. Ит
123

