Page 223 -
P. 223

textbooks nis edu kz
          9.17   Есептер шығару



                                                                                        S                                                    y
         9.124   а)  Суретте кескінделген OA және AB түзулерінің жалпы теңдеуін        400      A
                   жаз.
                 ә)  Сегізінші сынып оқушысы жүгіруден мектеп жарысына қатыс-
                   ты. Суретте оның арақашықтықты өту графигі көрсетілген, t —
                   уақыт (мин), S — қашықтық (м). Оқушының арақашықтыққа                                                                                      x
                   жүгірудегі орташа жылдамдығын тап.                                  100
                                                                                                          B
         9.125    x +y =3 шеңбері (x – 4,5)  + (y – 6)  = 6,5 шеңберімен жанасады.       0   1           7   t
                  2    2
                                           2
                                                     2
             а)   Шеңберлер центрлері мен жанасу нүктесі қалай орналасқан? Екі
                 шеңбердің центрлерінің арақашықтығын тап.
             ә)  Берілген шеңберлердің центрлері жататын түзудің теңдеуін жаз.
             б)  Шеңберлердің жанасу нүктесінің координаталарын тап.



         9.126   а)   A және B нүктелерінің  координаталары, сәйкесінше, (‒5; 8) және
                    (3; 8). Осы нүктелер арқылы өтетін шеңберлер центрлерінің              A             B
                    геометриялық орнын тап.
             ә)  Диаметрі AB болатын шеңбердің теңдеуін жаз.
             б)   A және B нүктелері арқылы өтетін және радиусі 5-ке тең шеңбер-
                 дің теңдеуін жаз. Есептің неше шешімі бар?


         9.127   Сегізінші  сынып  оқушысы  GeoGebra  бағдарламасында  тең-
                 деуі  x    y   36, болатын ω шеңберін сызды, содан соң ол коор-        а) ɚ      y            ɛ        y
                       2
                            2
                 динаталар басы мен M(2; 0) нүктесі арқылы өтетін және бірінші
                 шеңберді жанайтын ω  шеңберін салды. Оның сыныптасы — сол
                                       1
                 нүктелер арқылы өтетін және ω шеңберін жанайтын тағы да бір ω                      M   Ȧ 1  x            M   Ȧ 1   x
                                                                                   2
                 шеңберінің бар екендігін байқады (a-сурет). Сыныптастар ω  және
                                                                              1
                 ω  шеңберлерінің теңдеулерін жазу үшін осы деректер жеткілікті            Ȧ            Ȧ        Ȧ            Ȧ

                  2
                 болады ма деген сұрақтың жауабын табуды ойластырды.
                 Олардың  ойларын толықтыр:
                                                                   ɚ       y            ɛ   ә)   y
            «Өзара  жанасатын  шеңберлердің  центрлері  және  жанасу  нүктесі  ...

         жатыр,    сондықтан  ω   шеңберінің  радиусы  ...  тең  болады.  ω   шеңбері
                                                                          1
                                1
         центрінің  абсциссасы  1-ге  тең,  өйткені  ω   OM  кесіндісінің  орта                     M   Ȧ 1   x
                                                                                 Ȧ 1
                                                         1
                                                                              M
         перпендикулярында,  яғни  x  =  1  түзуінде  жатыр.  ω   шеңбері  центрінің   x
                                                               1
         ординатасын тікбұрышты үшбұрыштан табуға болады (ә-сурет):              Ȧ         Ȧ           Ȧ
                                                                     Ȧ
            b   ...  1 2  ,  b   ... .

            ω  шеңберінің теңдеуі  x          y      ...  2  ... түрінде болады, сонда ω
                                          2
                                        1
                                                                                   2
             1

         шеңберінің теңдеуі  x          y      ...  2  ... түрінде болады.»
                                    2
                                  1
                                                                                                          223
   218   219   220   221   222   223   224   225   226   227   228