Page 124 -

ПРАКТИКАЛЫҚ Ұлыбритания
ТАПСЫРМА Франция 400 млн адам
1,9 млрд адам
ГФР Еуроодақ жеке кәсіпкер еңбекке дейінгі жаста
Оқулық мәтіні мен 2-сурет- Жапония Кедендік 430 млн адам (0-15 жас)
«жұмыссыз»
ті пайдаланып, сұрақтарға Үндістан Ресей одақ
дәлелдер келтіріп жауап UNASUR 577 млн адам
зейнеткер
бер. ЖІО бойынша Бразилия 7,5 млрд
• 2-суреттегі «Шару- АҚШ топ-10 ел адам қай салада
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
ашылық салаларының (ХВҚ деректері ASEAN 800 млн адам жұмыс істеп жүр?
бойынша
өнеркәсіпте
құрылымы» тақыры- 2017 ж.)
бындағы инфографи- Индонезия
када көрсетілген елдер
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
1,8 млрд адам
1,4 млрд адам
ішінен перифериялық Қытай ауыл шаруашылығында қызмет көрсету
саласында
елдерді анықта.
• Суреттен дамыған ▲ 2-сурет. Шаруашылықтың салалық құрылымы
елдерде ауыл шару-
ашылығы саласында
еңбек ететіндер саны
және ауыл шару- Әрбір мемлекет дүниежүзілік шаруашылық жүйесі құрамын-
ашылығының ел эко- да болып, жеке өз шаруашылығын жүргізеді. Өнеркәсіпке бай-
номикасын қалыптас- ланысты ел бюджеті толығып, тұрғындар мен шаруашылыққа
тыруда алатын үлесі аз
екендігін көруге бола- қажетті тауарлар өндіріледі. Шаруашылық салаларының ел
ды. Мысалы, ГФР, АҚШ, экономикасында алатын үлесіне қатысты дүниежүзі елдері
Франция. Сонда бұл бір-бірінен үлкен айырмашылық жасайды. Бұл салаларға қа-
мемлекеттерде ауыл тысты елдегі азаматтардың мамандануы мен сол салада жұмыс
шаруашылығы дамы- істеу (еңбек бөлінісі) үдерісі де бір-бірінен ерекшеленеді. Мы-
маған дегенді білдіреді
ме? Өз ойыңды дәлел- салы, дамыған елдерде, негізінен, халықтың көбісі 3-секторда
дермен жеткіз. (қызмет көрсету) жұмыс жасаса, дамушы елдер аграрлы не-
• 2014 және 2017 жыл- месе индустриялы кезеңде қалып қойып отыр. Бұл кезеңдер
дардағы ХВҚ (Халықа- қоғамның тарихи дамуымен тікелей байланысты. Мысалы,
ралық валюталық қор ГФР ХХ ғасырдың 80-жылдарына дейін дүниежүзінде ірі болат
ұйымы) деректерінде
қандай айырмашылық өндіруші ел болса, қазіргі кезде көмір өндіретін шахталарын
бар? мүлдем жауып тастаған. Ал туризм саласы ел экономикасының
• Қазіргі кезде дүни- 15%-ын құрайтын болды.
ежүзіндегі экономи- ХХІ ғасырда Дүниежүзілік шаруашылық орталықтарының
касы дамыған 4 елдің саны 20-дан асты. Бұл елдер перифериялық елдерден эконо-
үшеуі Азия елдері. Не
себептен мұндай үдеріс микасының қарқынды дамуымен ғана емес, сонымен қатар
орын алып отырғанын экономикалық интеграция мен экономикалық дағдарысқа
болжа. дайын болуымен де көзге түседі. Алайда 1998 жылы әлемді
шарпыған «азиялық-экономикалық дағдарыс» салдары Еуро-
па мен АҚШ-қа өз салдарын тигізді. Бұл елдердің басшылары
әлемдік дағдарысты тек дамушы елдермен диалог құра отырып
шешуге болатынын түсінген еді. Сондықтан 2000 жылдары
экономикалық өсуі қарқынды жүріп отырған дамушы елдер
мен дамыған елдер бірлескен экономикалық интеграциялық
бастама – G-20 құрады. «Үлкен жетілік» форматы біршама
кеңейіп, дүниежүзінде жаңа интеграциялық топ пайда болды.

124