Page 143 -

дорра, Ватикан, Лихтенштейн, Люксембург, Мальта, Монако, 3. Қазақстанның жан ба-
Сан-Марино да осы топқа кіреді. сына шаққандағы ЖІӨ-
не қатысты мәліметке
3. «Қоныс аударушы капитализм» елдері. Бұл елдер Ұлы-
өз пікіріңді білдір.
британияның бұрынғы отарлары (доминиондары): Аустралия 4. Дүниежүзі елдерін әлеу-
Одағы, Жаңа Зеландия, Канада, Оңтүстік Африка Республикасы меттік-экономикалық
және осы топқа Израиль де кіреді. даму деңгейіне байла-
нысты екі типке бірік-
ІІ тип. Дүниежүзінің қалған барлық елдері осы топқа жа-
Мексика табиғи және еңбек ресурстарына бай, өнеркәсіп және ҰСҚА
тіреміз.
тады. Олар Азия, Африка, Латын Америкасы және Мұхиттық
І тип. Экономикасы
аралдарда таралған. Бұл мемлекеттердің өздеріне тән ортақ
жоғары дамыған мем-
ерекшеліктері бар: қаржы тапшылығы, кәсіби кадрлардың
лекеттер.
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
жетіспеуі, экономикасы аграрлы-шикізаттық шаруашылыққа
ІІ тип. Дамушы мемле-
кеттер.
негізделген, дамыған елдерге экономикасы тәуелді, сыртқы
қарыздары көп. Кейбір мемлекеттерде білім беру мен ден-
саулық сақтау жүйесі нашар дамыған. Саяси тұрақсыз, азамат
ҚЫЗЫҚТЫ ДЕРЕКТЕР
ЖОБАЛЫҚ Н
соғысы мен ұлтаралық шиеленістер жиі байқалады.
Экономикалық дамуы
Дамушы елдер бірнеше топшаға бөлінеді.
төмен көрсеткішке жа-
татын Зимбабве мемле-
1. «Жетекші дамушы елдер»: Қытай, Үндістан, Бразилия,
кетінің ең жоғарғы ақша
бірлігі 16.01.2009 жылы
ауыл шаруашылығы өнімдерін шығаруда алдыңғы қатарлы
100 000 000 000 Зимбабве
орын алады. долларын құрады. Бұл ақ-
2. Мұнай экспорттаушы елдер топшасына мұнай өнімдерін шаға небары үш жұмыртқа
өндіріп, оны экспорттауға маманданған Парсы шығанағы елдері сатып алуға болады. Олар
көшеде ақшаларын арба-
мен Африка, Оңтүстік Американың кейбір елдері, Сауд Ара-
мен тасып жүруге мәжбүр.
биясы, БАӘ, Кувейт, Бахрейн, Катар, Иран, Ирак, Оман, Ливия,
Венесуэла, Бруней, Алжир, Индонезия және Нигерия жатады.
3. Жаңа индустриялы елдер немесе «Азия жолбарыстары» БІЛІМІҢДІ ШЫҢДА
деп аталатын топшаға 40–50 жылда жоғары қарқынмен да-
1. «Үлкен жетілік» мем-
мыған елдер: Корея Республикасы, Тайвань, Сингапур, кейін лекеттерінің эконо-
қосылған Таиланд, Малайзия, Индонезия, Филиппин кіреді. микасының жоғары
4. Классикалық дамушы елдер ең үлкен топшаны құрайды. болуын түсіндіріп
бер.
Латын Америкасындағы, Аргентина, Уругвай, Венесуэла, Чили
2. Саяси картадан мә-
және Азияның көптеген елдері (Түркия, Сирия, Ливан, Иорда-
тінде берілген мем-
ния т. б.) мен Солтүстік Африка елдері жатады. лекеттерді анықта.
5. Плантациялық шаруашылық елдеріне Гватемала, Гондурас, 3. Парсы шығанағы
Коста-Рика, Куба, Никарагуа, Сальвадор, Доминика Республи- елдерінің жан ба-
сына шаққандағы
касы, Гана, Кот-д′Ивуар, Шри-Ланка жатады.
ЖІӨ жоғары бол-
6. «Жалға пәтер беруші» елдерге Мальта, Кипр, Бахрейн,
са да, неліктен бұл
Либерия, Багам аралдары, Барбадос, Панама жатады. мемлекеттер да-
7. Дамуы жағынан артта қалған елдер қатарына Африка, мыған мемлекеттер
Азия, Латын Америкасы елдері мен Мұхиттық аралдар елдері қатарына кірмейді?
Жауабыңды дәлел-
жатады.
дер мен дәйектер
8. Дамымай қалған мешеу елдерге Ауғанстан, Бангладеш,
арқылы сипаттап
Непал, Гаити, Иемен, Мьянма т. б. жатады. бер.

143