Page 139 -
P. 139

қарай шетелдік инвестициялар көлемі 44 млрд долларға жетті. Ұлыбрита-   ПРАКТИКАЛЫҚ
           ния, Франция және Германия негізгі инвесторларға айналды.               ТАПСЫРМА
              Үшінші кезең 1914–1945 жылдар аралығын қамтиды. Екі дүниежүзілік     Оқулық мәтінін пайдала-
           соғыс аралығын қамтитын бұл кезеңнің ерекшелігі 40 жылғы қол жеткіз-    нып, «Дүниежүзілік шару-
           ген халықаралық байланыстардың соғыс әсерінен үзілуіне әкелді. 1920     ашылықтың даму кезең-
           жылы көптеген елдердің экономикалық дамуына қарамастан, халықаралық     дері» тақырыбында сызба
           қаржы жүйесінде үлкен тұрақсыздық байқалды. Индустриялы елдерден        сыз.
           капиталдың ағылып кетуі елдердің экономикалық дамуын тежеді. Әлемдік    лықтың  дамуы  5  негіз-
           гі елдер нарықтық экономикаға көшті. ДСҰ-ға мүше елдер саны артты. ҰСҚА
           сауда 1913 жылға дейінгі деңгейге жете алмады, ал Қазан төңкерісі Ресейді
                                                                                      4-кезеңдегі шаруашы-
           әлемдік шаруашылық саласынан «ысырып» тастады.
              Төртінші кезең Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған соң басталып, ХХ
                                                                                   гі  факторға  байланысты
           ғасырдың 90-жылдарына дейін созылды. Бұл кезеңнің ерекшелігі соғыс-
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
                                                                                   болды:
           тан кейінгі құлдыраған экономика мен елдер арасындағы қатынастардың
                                                                                   •  елдердің  экономика-
           қайта жандану және қалпына келтіру уақыты болуымен тарихта қалды.
                                                                                      лық  өсу  қарқыны  кү-
           Әлемдік экономика қайта жанданып, шегаралар арасындағы тауар ай-
                                                                                      шейді;
           налымы арта бастады, теңіз көлігі қатты дамып, дүниежүзілік тасымал кү-
                                                                                   •  елдердің шаруашылық
           шейе түсті. Отын-энергетика саласы қарқынды дамып, ҒТР әсерінен оның
                      ЖОБАЛЫҚ Н
                                                                                      және еңбек өнімділігін-
           өнімділігі де арта түсті.
                                                                                      де интеграциялануы;
              Бесінші кезең 1990 жылдардан басталып, осы күнге дейін жалғасуда.
           1990 жылдары КСРО-ның ыдырауынан бұрынғы социалистік режимде-
                                                                                      жеңілдеуі, еркін эконо-
                                                                                      микалық  зоналардың
           Шаруашылықтың ғаламдануы жүріп, трансұлттық корпорациялар кезеңі        •  ішкі сауда саясатының
           орын ала бастады.                                                          пайда болуы;
                                                                                   •  ғылыми-техникалық
            35                                                                        прогрестің  қарқынды
                                                                                      болуы;
            30
                                                                                   •  отарлық жүйенің түбе-
            25                                                                        гейлі құлдырауы.
            20
                                                                 көмір
            15                                                   мұнай
                                                                 табиғи газ
            10
                                                                 гидроэнергия
             5                                                   атом энергиясы
             0                                                   биоотын
                 1820  1840  1860  1880  1900  1920  1940  1960  1980  2000

           ▲  3-сурет. Отын-энергетика кешені


             БІЛІМІҢДІ ШЫҢДА                                                       ЗЕРТТЕ! 3-суреттегі гра-
                                                                                   фикті басшылыққа алып,
             1.  «Тауарлы шаруашылық» ұғымының мәнін түсіндір.
                                                                                   дүниежүзі отын-энергети-
             2.  Оқулық мәтінін және АКТ-ны пайдаланып, кестені дәптеріңе сызып
                                                                                   ка  кешенінің  даму  ерек-
                 алып толтыр.
                                                                                   шеліктерін сипатта.
              Кезең    Қамтыған     Негізгі     Дүниежүзілік     Ерекшелігі
                       уақыты       оқиғалары   шаруашылыққа
                                                әсері


             3.  АКТ-ны пайдаланып, Қазақстанның осы кезеңдерге қатысты шару-
                 ашылығының даму үдерістерін талдап, шағын хабарлама әзірле.


                                                                                                        139
   134   135   136   137   138   139   140   141   142   143   144