Page 141 -

6. Елтану

Елдердің даму деңгейі мен орналасу
ерекшелігінің маңызы қандай? Сен бұл тарауда:
■ халықаралық ұйымдардың деңгейін
анықтайсың;
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
Пәнаралық байланыстар: ■ ұйымдардың құрылу мақсаты бойынша
топтастырасың;
тарих, экономика.
■ тарихи-географиялық аймақтарды
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
сипаттайсың;
Дүниежүзі елдерінің тарихи-географиялық ай-
■ тарихи-географиялық аймақтарды картада
мақтарда орналасуы және сыртқы саяси-экономика- көрсетесің;
лық байланыстары елдің даму деңгейіне әсер етеді.
■ елдерді экономикалық даму деңгейі
Мемлекеттердің ЖІӨ, ЖҰӨ, АӘДИ және сыртқы ел-
дермен қарым-қатынасы экономикалық-әлеуметтік бойынша топтастырасың;
даму көрсеткіштерін көрсетеді. Дүниежүзі елдерінің ■ елдердің даму көрсеткіштерін оқып
экономикалық даму деңгейіне қарай экономикасы үйренесің.
жоғары дамыған мемлекеттер, «өтпелі экономикалы»
мемлекеттер, дамушы мемлекеттер деп жіктейміз. ЕСІҢЕ ТҮСІР!
Мемлекеттердің даму көрсеткіштерін жіктеуге та-
рихи кезеңдердегі саяси ұстанымдар мен көршілес Сен 8-сыныпта «Елтану» тарауында елдердің саяси
мемлекеттердің экономикалық жағдайы әсер етті. картадағы орны мен географиялық орналасуының
Экономикасы жоғары дамыған елдерде капита- ерекшеліктері, басқару формалары және халықара-
листік жүйе ертерек қалыптасып, өңдеуші өнеркәсіп, лық саяси-экономикалық интеграциялық ұйымдар-
мәшинежасау, химия кешені және қызмет көрсету мен танысқан едің. Дүниежүзінің саяси картасын
салалары жақсы дамыған. Ал «өтпелі экономикалы» пайдаланып, елдердің географиялық орнының ел
мемлекеттер социалистік экономикалық жүйеде экономикасы мен саяси байланыстарына әсерін
дамып, тау-кен өндірісі, ауыл шаруашылығы және талқыладың. Мемлекеттердің көршілес елдері және
ауыр өнеркәсіпке үлкен көңіл бөлінді. Дамушы мем- мұхитқа жақын немесе алыс орналасуының, ел эко-
лекеттердің экономикалық көрсеткіштеріне қарай номикасына әсерін сараладың.
жетекші дамушы елдер және артта қалған елдер Әлемдегі ең алғашқы халықаралық ұйымдардың
деп қарастыруға болады. Жетекші дамушы елдерде құрылуы мен таралуын, ел үшін қажеттілігін талдап,
халық саны көп, еңбек ресурсы жеткілікті, өндіріс Қазақстан қандай ұйымдардың мүшесі екенін білдің.
орындары мен қызмет көрсету саласы қарқынды
дамып келе жатыр. Ал артта қалған елдердегі басым
сала ауыл шауашылығына бағытталған.
Қазіргі уақытта мемлекеттердің сыртқы байланы-
сын дамытуда халықаралық қатынастар – маңызды ЕврАзЭС
факторлардың бірі. Халқаралық қатынастар негізінде НАФТА ЕС
мемлекеттер халықаралық ұйымдарға бірігіп, белгілі
бір мәселелерді шешуге жұмыс жасайды. Халықара-
лық ұйымдар мақсаты мен міндетіне қарай дүние-
жүзілік, аймақтық, салалық болып бөлінеді. Аймақтық
ұйымдар белгілі бір тарихи-географиялық аймақ ОПЕК АСЕАН
мемлекеттерінен құрылып, саяси, экономикалық
және әлеуметтік мәселелер бойынша шешім табуда.
Тарихи-географиялық аймақтар мемлекеттердің
тарихи, географиялық, мәдени, тілдік және шару-
ашылық салаларының ерекшеліктеріне байланысты
қалыптасады. ▲ Аймақтық Халықаралық ұйымдар