Page 21 -

Ларихин орман шаруашылығында орманның түрі жетімді және деректер
және ағаш топтарының жасы бойынша таралуы базасын басқару жүйесі
(ДББЖ) арқылы басқары-
лады.
Географиялық дерек-
тер базасы (geographic
қарағай қайың қарағай
database) – цифрлы фор-
ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
1
маттағы әртүрлі мазмұн-
2
дағы географиялық де-
3 ректердің реттелген жиын-
тығы.
1 – көшеттер мен орташа
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
ағаштар
2 – өсіп жетілген ағаш түрлері
3 – шіріген түрлер ПРАКТИКАЛЫҚ
ТАПСЫРМА
– бұталар • 3-суреттен қандай
ақпарат алуға болады
(3 мысал келтір)?
◄ 3-сурет. Картографиялық • Берілген деректен
деректер базасы функционалды тұрғы-
да қандай ақпарат тип-
Жалпы алғанда, ГАЖ (геоақпараттық жүйелер) технологи- терін алуға болады?
ясының даму тарихын төрт кезеңге бөлуге болады. • Карта-сызбада қандай
Пионерлік кезең ХХ ғасырдың 50-жылдарында компьютер- картографиялық бей-
нелеу әдістерін көруге
лік технологияның жетістіктерімен 60-жылдары пайда болған болады?
графикалық дисплейлер және ЭЕМ-нің басқа да сыртқы кұжат- • Осы тұрғыдағы дерек-
тарының дамуына байланысты болды. тер базасын құрастыру
Мемлекеттік кезең – 1970 жылдың басы мен 1980 жылдың қанша уақытты қажет
соңы. Ірі геоақпараттық жүйелерді мемлекет тарапынан үлкен етеді деп ойлайсың?
Неге?
қолдау көрсету кезеңі деп айтса да болады. Себебі, жеке-да-
ра ізденушілердің және шағын топтардың осы кезде ГАЖ-ға
қосқан үлесі аз болатын. Соның салдарынан ГАЖ саласында
мемлекет тарапынан ғана ірі институттар құрылды, мысалы, БІЛІМІҢДІ ШЫҢДА
америкалық GPS және кеңестік ГЛОНАСС желілерінің дамуы. 1. Географиялық де-
Коммерциялық өркендеу кезеңі – 1980 жылдан кейінгі ректер базасы мен
картографиялық
уақыт. Осы кезеңде көптеген бағдарлама құжаттары мен ГАЖ
деректер базасы-
технологиясы пайда болды. Осы технология, кеңістікке жатпай- ның айырмашылығы
тын деректер қорымен интеграцияланып оны кеңейтті, кәсіби неде (2 мысал кел-
емес көптеген қолданушылар пайда болды, деректер қорын тір)?
қолдану және тарату жүйелері қалыптасты. 2. АКТ-ны пайдаланып,
GPS және ГЛОНАСС
Пайдаланушылар кезеңі – 1990 жылдың соңы мен қазіргі
желілері туралы
уақытқа дейін. Геоақпарат технологиясын жасаушылар арасын- ақпаратпен таны-
да бәсекелер көбейіп, соның салдарынан ГАЖ технологиясын сып, бұл желілердің
пайдаланушылар неғұрлым жетік бағдарламалармен қамта- көмегімен деректер
масыз етілді, тіпті бір-бірімен байланысты топтар құрылып, базасын құрастыру
мүмкіншілігіне баға
геодеректерге үлкен сұраныстар туды және бүкіл дүниежүзілік
бер.
геоақпараттық инфрақұрылым пайда болды.
21