Page 62 -
P. 62

АҚШ-тан 4 есе артық және Қытайға қарағанда 13 есе көп.
                                       Жылына жан басына шаққанда шамамен 2 мың м  суды
                                                                                                    3
                                       тұтынатын Өзбекстан мен Қырғызстан су ресурстарының
                                       әлемдік деңгейлерінде 4- және 5-орын алады. Тәжікстан мен
                                       Қазақстан 7- және 11-орындарда орналасқан. Осы мәселеге
                                       дәлел – Орталық Азиядағы Арал теңізінің проблемасы. Соңғы
                                       30 жылда аймақты суаруға қатысты іс-әрекеттердің салдарынан
                                       Арал теңізінің көлемі 90% -ға қысқарды. Судың тұздылығы 7
                                       еседей өсті.
                                           7. Қақтығыстар. Жалпы дүниежүзі халқының 40%-ы
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
                                       трансшегаралық өзендерді пайдаланады. БҰҰ комиссиясының
                                       мәліметі бойынша, дүниежүзінде 241 өзен алабының 148
                                       өзені екі ел арқылы, 31 өзені үш ел арқылы, қалған 62 өзені
                                       төрт немесе одан да көп елдің аумағымен өтеді. Мысалы, 14
                                       мемлекет Дунай өзенін, Меконг өзенін 6 ел, Нигерді 10 ел
                                       пайдаланады. Халықаралық өзендерді көршілес елдер өзара
                                       келісім бойынша бірлесіп пайдаланады. Бірақ су тапшылығының
                                       ықпалы халықтар арасында шиеленіс, қақтығыстар туғызып
                                       жатуы дүниежүзінде жиі көрініс табады.


              1     Қытай, ҮндістанОБАЛЫҚ НҰСҚА
                                                                                  3
                                             2
                    Израиль, Палестина             Йемен, Сауд Арабиясы                  Түркия, Сирия
                   Иордания                       Наджран (вади), Биша (вади)
                   Иордан өзені                                                         Тигр, Евфрат өзендері


                                                                          8
                                                               3     5
              4                                                                   5
                                                              1
                    Мысыр, Судан,                                       6                Қазақстан, Қырғызстан,
                   Эфиопия                                   4   2                     Өзбекстан, Тәжікстан
                   Ніл өзені                                                             Сырдария, Әмудария
                                                                                       өзендері

                      Ж                            Ангола, Намибия, Ботсвана             Ресей, Моңғолия, Қытай
                                                           7

              6                              7                                    8

                   Брахмапутра өзені              Окаванго өзені                        Селенга өзені


                                             елдер арасындағы қақтығыстар      қақтығыс себебі болған өзен

                                       ▲  Дүниежүзіндегі су қақтығыстары

           ЗЕРТТЕ!  Дүниежүзіндегі         Су қорларының болашағына болжам жасау. Ең алдымен,
           «су  қақтығысына»  ұшы-
           раған аймақтардың тара-     біз суды үнемдеуді үйренуіміз қажет. 2050 жылға қарай халықтың
           луына талдау жаса.          табиғи өсіміне байланысты адамдардың азық-түлікке сұранысы

           62
   57   58   59   60   61   62   63   64   65   66   67