Page 63 -

тағы да шамамен 70%-ға көбейеді. Ауылды жерлерде таза суды ҚЫЗЫҚТЫ ДЕРЕК
пайдалану 19%-ға артады. Осы уақытта барлық қажеттіліктерге Қытайда алдағы жыл-
жер бетіндегі бүкіл тұщы судың 90%-ы қажет болады. дарда «Қалалықтар – губ-
Қазақстандағы таза су қоры шамамен 3% ғана. 1950 калар» деп аталатын 16
3
жылдары елімізде 120 млрд м шамасында су қоры болса, пилоттық жоба іске асы-
рылмақшы. Ол жаңбыр
3
қазір оның көлемі 100 млрд м -ке дейін кеміген. Еліміздегі
суының 70%-ына дейін
3
Су қорларының азаюына әсер етуші факторларЫҚ НҰСҚА
100 км құрайтын жерүсті су қорының 58%-ы ғана республика пайдалануға мүмкіндік
аумағында жинақталады екен. Ал қалған су қоры көршілес береді.
мемлекеттердің аумағынан – Ресейден, Қытайдан, сондай-ақ
Қырғызстан мен Өзбекстаннан бастау алатын трансшегаралық
Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
өзендердің суымен толығады.
Туындаған сұрақ Ұсынылған шешімдер
Су жетіспеушілігін қалай түзейміз? - Адамдарға суды үнемдеудің артықшылықтары туралы түсіндіру.
Су тапшылығының алдын алу үшін - Суды ластамау үшін заңдар қабылдануы керек. Суды ластаған
қандай шаралар қолдану қажет? өнеркәсіп орындарын т.б. айыппұл төлеткізіп, жауапкершілікке
тарту.
- Жаңбыр суын қайта өңдеп, пайдалануды ұсыну.
- Фермерлер суды аз пайдаланатын шаруа қожалықтарын ын-
таландыру.
- Су жинау алаңдарын сақтау.
- Адамдар, әсіресе, су тапшылығына тап болатын аудандарда
таза су бастамаларын қолдау үшін қаражат салу.
ЖОБАЛ
▲ Су қорларын сақтауға арналған жақсарту шаралары

ПРАКТИКАЛЫҚ
Қазақстандағы
№ ЖҰМЫС
жағдайы
1 Ластану Су қорларының азаюына
әсер етуші факторлар-
2 Су тазарту қондырғыларының болмауы
ды ескере отырып, Қа-
3 Құрғақшылық зақстан су ресурстарына
4 Халық санының қарқынды өсуі зерттеу жұмысын жүргіз.
Нәтижесін кестеде көрсет.
5 Ауыл шаруашылығының суға деген Тапсырма жауаптарын
сұранысының артуы
оқулықтағы мәтіндегідей
6 Су ресурстарын дұрыс қолданбаудың апатты нақты мысалдармен түсін-
салдарының болуы дір.
7 Қақтығыстар

БІЛІМІҢДІ ШЫҢДА
1. Жер бетінде тұщы су қоры неліктен біркелкі таралмаған?
2. Қазақстанда өсірілетін дақылдардың қай түрлерінің селекциялық жұмыстар арқылы суға деген
қажеттілігін азайтуға болады? Биолог мамандармен ақылдасып, жауап бер.
3. Егер зертханалар жоқ болса, судың ластану түрі мен деңгейін қалай анықтауға болады? Жауабың-
ды суға қатысты нақты көрсеткіштер мен өлшем бірліктер арқылы ұсын. Сонымен қатар судың
жеке қасиеттерін ескер.

63