Page 20 -
P. 20

салыстырыңдар. Еритін және ерімейтін негіздердің химиялық қасиеттері
                                       туралы қорытынды шығарыңдар. Негіздердің химиялық қасиеттерінің
                                       тізімін жасаңдар.

                                       Негіздердің қасиеттері

                                           Барлық негіз қолға ұстағанда сабынданып тұрады.
                                           Индикатор түсінің өзгеруі:
            СЕН БІЛЕСІҢ БЕ?  ЖОБАЛЫҚ НҰСҚА
                                           ОН  – индикатор → түстің өзгеруі
                                              -
                                           Негіздердің сутектік көрсеткіші > 7
           ▲  1-сурет. Негіздердің     2-ТАПСЫРМА. Сілтілік ортадағы индикаторлар: метилоранж, лакмус,
   Барлық құқықтар "Назарбаев Зияткерлік мектептері" ДБҰҰ-ға тиесілі
              сабындануы               әмбебап индикатор мен фенолфталеин ерітінділерінің түстерінің өзгеруін
                                       көрсететін кесте сыз.

                                       Қышқыл ерітіндісімен тұз және су түзіп әрекеттесу:
                                                    NaОН       + HCl      → NaCl      + H О
                 бейтарап                                  (сулы)    (сулы)      (сулы)   2  (с.)
                                                  Cu (ОН)     + 2HCl      → CuCl       + 2H О
                                                           2(қ.)     (сулы)      2(сулы)    2  (с.)
                                           Ерімейтін негіздер қышқылдардың ерітінділерімен реакция
                                       нәтижесінде еритін жаңа тұз түзілетін жағдайда ғана әрекеттеседі.
                                       Сілтілердің қышқылдық оксидтермен тұз және су түзіп
                                       әрекеттесуі:
                                                    2NaОН       + СО  → Na СO         + H О
     қышқыл                  сілтілік                       (сулы)    2      2   3(сулы)  2  (с.)
                                                     Ca(OН)       + СО  → СaСO       + H О
           ▲  2-сурет. Индикатор                             2(сулы)   2          3(қ.)  2  (с.)
              түсінің өзгеруі          Ерімейтін негіздердің ыдырауы:
                                                                       t
                                                                           ZnO  + H O
                                                          Zn (OН) 2(қ.) →     (қ.)  2  (г)
                                                        2AgOН      жарық    Ag O  + H O
                                                               (қ.)          2  (қ.)   2  (с)
                                       Сілтілердің металдары ерімейтін негіздер түзетін тұз ері-
             Бейтараптау               тінділерімен әрекеттесуі:
             реакциясы                           2КОН       + CuCl       → 2КCl      + Cu(ОН)
               –  қышқылдардың  не-                    (сулы)      2(сулы)      (сулы)        2(қ.)
             гіздермен  әрекеттесіп,             2КОН       + FeCl      → 2КCl      + Fe (ОН)
             нәтижесінде тұз бен су                    (сулы)      2(сулы)     (сулы)         2(қ.)
             түзілетін реакция.        Сілтілердің екідайлы оксидтермен және гидроксидтермен
                                       әрекеттесуі:
                                                  2NaОН        + ZnO  → Na ZnO          + H О
                                                          (сулы)     (қ.)    2     2(сулы)  2  (с.)
                                                                          (натрий цинкаты)
                                               2NaОН        + Zn (OН)     → Na ZnO        + 2H О
                                                       (сулы)         2(қ.)    2    2(сулы)    2  (с.)
           Күйдіргіш сода – натрий     Екідайлы гидроксидтердің негіздік және қышқылдық ок-
           гидроксидін тамақ өнеркә-   сидтермен әрекеттесуі:
           сібінде тағам қоспасы Е525
           ретінде пайдаланады. Оны                 Zn(OН)  2(қ.)  + К О  → К ZnO 2(сулы)  + H О (с)
                                                                     (қ.)
                                                                            2
                                                                                          2
                                                                   2
           балмұздақ және шоколад,                                     (калий цинкаты)
           карамель және какао жа-                  Zn(OН)     + СО       → ZnСO      + H О
           сау кезінде қосады.                              2(қ.)    2(сулы)       3(қ.)  2  (с.)
           20
   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25